Το άστρο της Βηθλεέμ- Ιερουσαλήμ

Το άστρο της Βηθλεέμ Ο Αστέρας ως Υπερβατικό Φαινόμενο

 Η  πλειονότητα των ορθοδόξων θεολόγων, επικεντρωνόμενοι στην ουσία της ευαγγελικής αφήγησης περί του αστέρος της Βηθλεέμ διατυπώνουν την άποψη ότι ο ευαγγελιστής Ματθαίος θέλησε να παρουσιάσει ένα γεγονός απόλυτα θαυματουργό και υπερφυσικό, το οποίο δεν είναι δυνατόν να συνταυτιστεί με ένα φυσικό φαινόμενο.

Κοινή είναι η διαπίστωση ότι κανείς δεν μπορεί εύκολα να ξεπεράσει την υπερβατικότητα του φερόμενου ως «άστρου» της Γέννησης και να το εντάξει στους καθορισμένους αστρονομικούς νόμους οι οποίοι διέπουν την εμφάνιση ενός ουρανίου φαινομένου ή σώματος, έστω και εξαιρετικά σπάνιου.

Ο ιερός Ιωάννης ο Χρυσόστομος, μετά τις απόψεις τις οποίες διετύπωσαν ο Ιγνάτιος ο Θεοφόρος και ο Ωριγένης, έχοντας σπουδάσει την Αστρονομική επιστήμη στην Αθήνα, μελέτησε διεξοδικά το θέμα του άστρου της Βηθλεέμ. Η επιστημονική έρευνα με βάση τα ευαγγελικά στοιχεία τον οδήγησε στο συμπέρασμα ότι
το «άστρο της Βηθλεέμ» δεν ήταν κατ’ ουδένα τρόπο ένα αστρονομικό φαινόμενο (Ομιλία ΣΤ’ εις το κατά Ματθαίον, P. G. 57, 64-65).

Το εμπνευσμένο κείμενο της άποψης του Ιερού Χρυσοστόμου παρατίθεται (μεταφρασμένο) αυτούσιο: «Διότι βεβαίως δεν ήταν αυτό ένα από τα πολλά άστρα, μάλλον δεν ήταν καν άστρο, όπως εγώ τουλάχιστον νομίζω, αλλά κάποια αόρατη δύναμη που πήρε αυτήν τη μορφή. Έδινε την εντύπωση αυτή, πρώτον, από την πορεία του. Διότι δεν υπάρχει, δεν μπορεί να υπάρχει κάποιο άστρο που να ακολουθεί αυτήν την οδό. αλλά κι αν ακόμα αναφέρεις τον Ήλιο ή τη Σελήνη, ή όλα τα άλλα άστρα, τα βλέπουμε να ακολουθούν πορεία από τα ανατολικά προς τα δυτικά. αυτό όμως κατευθυνόταν από βορρά προς νότο. Διότι αυτή είναι η θέση της Παλαιστίνης σε σχέση με την Περσική χώρα.

1.         Του δε Ιησού γεννηθέντος εν Βηθλεέμ της Ιουδαίας έν ημέραις Ήρώδου του βασιλέως, ιδού μάγοι από ανατολών παρεγένοντο εις ‘Ιεροσόλυμα

2.         λέγοντες. που έστιν ο τεχθεις βασιλεύς τών Ιουδαίων; είδομεν γάρ αύτου τόν άστέρα έν τή άνατολή και ήλθομεν προσκυνησαι αύτω.

3.         Άκουσας δέ Ήρώδης ο βασιλεύς έταράχθη…

7.         Τότε Ήρώδης λάθρα καλέσας τούς μάγους ήκρίβωσε παρ’ αύτών τόν χρόνον τοϋ φαινομένου άστέρος,

8.         και πέμψας αύτούς εις Βηθλεέμ είπε. πορευθέντες άκριβώς έξετάσατε περί τοϋ παιδίου, έπάν δέ εϋρητε, άπαγγείλατέ μοι, όπως κάγώ έλθών προσκυνήσω αύτω.

9.         οι δέ άκούσαντες τοϋ βασιλέως έπορευθησαν. και ‘ιδού ο άστηρ ον είδον έν τή άνατολή προηγεν αύτούς, έως έλθών έστη έπάνω οϋ ήν τό παιδίον.

10.       ‘ιδόντες δέ τόν άστέρα έχάρησαν χαράν μεγάλην σφόδρα,

11.       και έλθόντες εις την ο’ικίαν είδον τό παιδίον μετά Μαρίας της μητρός αύτοϋ, και πεσόντες προσεκύνησαν αύτω…

ΜΑΤΘΑΙΟΣ Β’, 1-11

Μιχαήλ Δαμασκηνού, Άγ. Ιωάννης ο Χρυσόστομος (Κέρκυρα).

Δεύτερον, αυτό είναι δυνατόν να το αντιληφθεί κανείς και από το χρονικό διάστημα [ενν. της εμφάνισής του]. Δηλαδή δεν φαινόταν κατά τη νύχτα, αλλά μέρα μεσημέρι, ενώ έλαμπε ο Ήλιος. πράγμα το οποίο δεν είναι χαρακτηριστικό της δύναμης ενός άστρου, αλλά ούτε και της Σελήνης. αυτή λοιπόν που υπερέχει τόσο πολύ απ’ όλα τα άστρα, με την εμφάνιση του ηλιακού φωτός, αμέσως κρύβεται και εξαφανίζεται.

Αυτό [ενν. το άστρο] δε με την υπερβολική δικιά του λαμπρότητα νίκησε ακόμη και τις ηλιακές ακτίνες, αφού αποδείχθηκε λαμπρότερο από εκείνες και έλαμψε πιο έντονα με τόσο φως.

Τρίτον, από το γεγονός ότι εμφανιζόταν και κρυβόταν ξανά. Διότι στον δρόμο μεν προς την Παλαιστίνη φαινόταν ότι τους καθοδηγούσε [ενν. τους Μάγους]. όταν όμως έφτασαν στα Ιεροσόλυμα, κρύφτηκε. έπειτα πάλι όταν άφησαν τον Ηρώδη, αφού του εξήγησαν τον λόγο για τον οποίο ήρθαν και επρόκειτο να φύγουν, εμφανίστηκε ξανά. γεγονός το οποίο δεν έχει να κάνει με την κίνηση των άστρων, αλλά με κάποια έλλογη δύναμη. Ούτε βεβαίως είχε κάποια ιδιαίτερη πορεία, αλλά όταν έπρεπε να πορευτούν αυτοί τους καθοδηγούσε. όταν έπρεπε να σταματήσουν, στεκόταν, φροντίζοντας πάντα για ό,τι ήταν αναγκαίο. όπως ακριβώς και ο στύλος της νεφέλης που έστηνε και ξεσήκωνε το στρατόπεδο των Ιουδαίων, όταν χρειαζόταν.

Τέταρτον, από τον τρόπο που έδειχνε θα μπορούσε να το αντιληφθεί κανείς αυτό ξεκάθαρα. Διότι δεν έδειχνε τον τόπο μένοντας επάνω. ούτε βέβαια ήταν δυνατόν σ’ αυτούς έτσι να το αντιληφθούν. αλλά το έκανε αυτό κατεβαίνοντας κάτω.

Μάθετε λοιπόν ότι τόπο τόσο μικρό και όσον είναι φυσικό να κατέχει μια καλύβα, πολύ περισσότερο δε όσον τόπο είναι φυσικό να κατέχει το σώμα μικρού παιδιού, δεν ήταν δυνατόν και σε άστρο ακόμη να το γνωρίζει. Επειδή βεβαίως ήταν άπειρο το ύψος, δεν μπορούσε έτσι να επισημάνει τόπο στενό και να τον κάνει γνωστό σε όσους ήθελαν να τον δουν. Και αυτό μπορεί κανείς να το αντιληφθεί και από τη Σελήνη, η οποία αν και υπερτερεί τόσο από τα άστρα, σ’ όλους που κατοικούν στην οικουμένη, και που είναι διασκορπισμένοι σε τόσο μεγάλο γεωγραφικό πλάτος, σ’ όλους φαίνεται ότι είναι κοντά.

Πώς λοιπόν το αστέρι, πες μου, έδειχνε τόπον τόσο στενό της φάτνης και της καλύβας, εάν δεν κατέβαινε κάτω, αφήνοντας το ύψος εκείνο, και δεν στεκόταν πάνω από το κεφάλι του παιδιού; Αυτό βεβαίως υπονοώντας και ο ευαγγελιστής έλεγε: “ιδού, το άστρο οδήγησε αυτούς, μέχρις ότου ήλθε και στάθηκε πάνω από το σημείο όπου ήταν το παιδί”».

Κατά τον ιερό Χρυσόστομο το «άστρο» της Βηθλεέμ ήταν μια θεία και υπερφυσική δύναμη κατευθυνόμενη από τη βούληση του Θεού, η οποία υπό μορφήν «άστρου» οδήγησε αρχικά τους Μάγους στην Ιερουσαλήμ. Στη συνέχεια χάθηκε, και επανεμφανίστηκε για να τους οδηγήσει στη Βηθλεέμ και να τους υποδείξει την οικία στην οποία κατοικούσε ο μικρός Ιησούς.

Επισημαίνεται, πολύ σωστά, ότι ο σκοπός της ευαγγελικής διήγησης είναι να αποκαλύψει στον άνθρωπο ηθικές αλήθειες και να του δείξει τη σχέση τους με το Θεό. Το Ευαγγέλιο του Ματθαίου, όμως, δεν αποτελεί επιστημονική πραγματεία. Δεν αποβλέπει στην ικανοποίηση της ανθρώπινης περιέργειας η οποία αναφέρεται στη φύση και στο περιεχόμενο του αισθητού σύμπαντος.

Γι’ αυτό, συμπερασματικά, οι Πατέρες της Εκκλησίας θεωρούν ότι το υπερφυσικό αυτό γεγονός, που αναφέρει ο Ευαγγελιστής Ματθαίος, αποσκοπεί στο να επισημάνει και να εξάρει το μοναδικό, ανεπανάληπτο και παγκοσμίου σημασίας γεγονός της γέννησης του Μεσσία και σηματοδοτεί την έναρξη της λύσεως του δράματος του ανθρώπου και της σωτηρίας του.

Αργότερα, την άποψη περί υπερβατικότητας του άστρου ενστερνίστηκε και ο άγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως Αιγίνης, ο οποίος, σύμφωνα με τον Ν. Κεφάλα (1903), ανέφερε ότι «ο αστήρ ούτος ήτο υπερφυσικό φαινόμενον, τεταγμένον να οδηγήσει τους μάγους εις προσκύνησιν του Ιησού… ήτο θεία δόξα και ουχί φυσικόν φαινόμενον».

Στο βιβλίο του «Η ιστορική πορεία του Ιησού» (1991) ο καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών Γ. Π. Πατρώνος σημειώνει ότι τα ιερά κείμενα της Καινής Διαθήκης εξέλαβαν το «άστρο της Βηθλεέμ» ως ένα σημείο αποκαλυπτικό: «Και το “σημείον” του αστέρος είχε ως σκοπό να φανερώσει στο λαό του Ισραήλ και στα Έθνη, εκείνο ακριβώς που διά “οράματος” αποκάλυπταν οι Άγγελοι στους Ποιμένες την Αγία εκείνη νύχτα στη Βηθλεέμ.

Ο αποκλειστικός, λοιπόν, αυτός “αστήρ” του Ιησού και το αποκαλυπτικό “σημείον” της Έλευσης στον κόσμο του Μεσσία Χριστού, επικεντρώνονται ουσιαστικά στον καθαρά “αποκαλυπτικό χώρο” της θείας Οικονομίας. Ένα “σημείο” ήταν κι αυτό, καθώς και τόσα άλλα “σημεία” συνέβησαν στη συνέχεια, που αποκαλύπτουν το καθένα και μια νέα πλευρά του μυστηρίου του προσώπου του Ιησού Χριστού. Και όλα αυτά μαζί συνθέτουν βασικά στοιχεία της ιστορίας της Καινής Διαθήκης.

Και τούτο υπογραμμίζεται εδώ γιατί το κέντρο βάρους για την εποχή εκείνη και για κάθε εποχή, με αφορμή τον “αστέρα της Βηθλεέμ”, δεν βρίσκεται στην εξωτερική μορφή ή στους “τρόπους” εκδήλωσης της αποκάλυψης, αλλά στο εσωτερικό μήνυμα που προσκομίζει το κάθε “σημείο” προς τον κόσμο των ανθρώπων.

Το ερώτημα που τέθηκε και τίθεται διά μέσου όλων των αιώνων είναι: το συγκεκριμένο αυτό “σημείο” ή οποιοδήποτε άλλο “σημείο”, ποιον τελικά κόσμο εκπροσωπεί; Ο ερχόμενος εκφράζει κάποια νέα μορφή κοσμικής εξουσίας ή έρχεται να “υλοποιήσει” και ολοκληρώσει με την παρουσία του και το έργο του το σωτηριολογικό σχέδιο της θείας Οικονομίας; Ο “ερχόμενος” και “τεχθείς εν φάτνη” δεν είναι δυνατόν να κατανοηθεί ως “άρχων” του κόσμου τούτου και ως Καίσαρας, αλλά ως Χριστός Κυρίου και “άρχων ειρήνης”. Και η ειρήνη η δική του θα λειτουργήσει σωτηριολογικά και θα επιβληθεί στον κόσμο όλο, ξεκινώντας από μίαν άσημη πόλη της Βηθλεέμ και από την ασημαντότητα της γέννησης ενός Βρέφους μέσα στη φάτνη».

Πηγή: Ευγενίδειο Ίδρυμα

Φωτ.: NASA

†. Κυ 16-10-2005, ΜΙΚΡΗ ΝΗΠΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΖΩΗΣ

ΝΗΠΙΟΤΗΤΑ : ΒΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΘΕΩΣΗ Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου,

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία

τοῦ πρωτοπρεσβυτέρου Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου,

ἀπό τήν ἱστοσελίδα floga.gr, ἐπάνω στό χωρίο τοῦ κατά Λουκᾶν Εὐαγγελίου, κεφάλαιο 10ο, στίχοι 16 ἕως 21, στά πλαίσια τῆς ἑρμηνείας πού ἔγινε στό κήρυγμα τῆς Κυριακῆς 18-10-2009.

 

Ἡ εὐαγγελική περικοπή πού ἀκούσαμε πρίν ἀπό λίγο ἀναγιγνώσκεται τιμητικῶς πως, διά τήν ἑορτή τοῦ Ἁγίου καί Ἀποστόλου Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ πού γιορτάζει σήμερα ἡ Ἐκκλησία μας, πού σημαίνει ὅτι περιγράφει τό ἦθος τό ἀποστολικό. Ἀλλά πρέπει νά ὑπενθυμίσω -καί ἔχει πολύ μεγάλη σημασία γιά τίς ἑρμηνευτικές δυνατότητες καί προοπτικές αὐτῆς τῆς περικοπῆς- ὅτι τήν ἴδια περικοπή διαβάζουμε στήν ἑορτή τῶν Ἁγίων Ἀρχαγγέλων. Αὐτό ὑπάρχει σάν μιά σπουδαία δυνατότητα κατανοήσεως καί τῆς σχετίσεως τοῦ ἀποστολικοῦ ἤθους μέ τό ἦθος τῶν ἀγγέλων καί ἔτσι θά καταλάβουμε τήν περικοπή.

Τί εἶναι οἱ ἄγγελοι; Εἶναι οὐράνιες δυνάμεις, πού διακονοῦν καί λειτουργοῦν τόν Θεό. Τόν διακονοῦν στέλνοντας σέ μᾶς τά μηνύματά Του καί ταυτόχρονα Τόν λειτουργοῦν, πού σημαίνει [ὅτι] οἱ Ἀπόστολοι καί ὁ Ἀπόστολος καί Εὐαγγελιστής Λουκᾶς κάνουν τό ἴδιο πράγμα ἀκριβῶς: Γίνονται ἡ φωνή τοῦ Θεοῦ καί ὑπηρετοῦν τόν Θεό· καί φυσικά ἡ προοπτική τοῦ κειμένου πού ἀνοίγεται μπροστά μας ἀνοίγει αὐτό τόν δρόμο, πού εἶναι τό ἦθος τό ἀγγελικό καί τό ἀποστολικό, στή ζωή τοῦ καθενός μας. Ἀκριβῶς αὐτό νά δοῦμε, γιατί ἡ ἐπέκταση πιά τοῦ ἤθους τοῦ ἀγγελικοῦ καί τοῦ ἀποστολικοῦ στή ζωή τοῦ καθενός μας μᾶς ἀφορᾶ καί μᾶς ἐνδιαφέρει πάρα πολύ, γιατί κι ἐμεῖς κατ᾽ αὐτόν τόν τρόπο πρέπει νά λειτουργήσουμε.

Τί λέει ὁ Χριστός μας τώρα, ὁμιλώντας στούς μαθητές Του; Ξεκινάει μέ μιά φράση πού δηλώνει τήν ἑνότητα πού ἔχει μαζί τους καί τήν ἑνότητα τήν ὁποία ἔχει μέ τόν Πατέρα Του. Λέει: «Ὅποιος ἀκούει ἐσᾶς -πού ἐσεῖς τί ὁμιλεῖτε καί λέτε; Λέτε τόν λόγο μου- ἐμένα ἀκούει, καί ὅποιος δέν ἀκούει ἐμένα δέν ἀκούει τόν Πατέρα μου». Βλέπετε, ὑπάρχει μιά ἄμεση σχέση ἑνότητας· ἑνότητας καί ὑπακοῆς τῶν μαθητῶν -ἀκούω, ὑπακούω- καί ταυτόχρονα ἑνότητας καί ὑπακοῆς τοῦ Υιοῦ πρός τόν Πατέρα. Δηλαδή τά πάντα, ὅλα ἀνάγονται μέσα στή ζωή τῆς Ἁγίας Τριάδας. Ἐκεῖ ὑπάρχει ἑνότητα, ὑπάρχει ἀγάπη· καί ἀφοῦ ὑπάρχει αὐτό ἐκεῖ -ἔτσι εἶναι ὁ Θεός- αὐτό ὁ Θεός τό δίνει σέ μᾶς σάν δῶρο καί ἀποκτοῦμε μέ Ἐκεῖνον καί ὅλοι μας αὐτή τήν ἑνότητα τήν τριαδική. Ὑπάρχει ἡ ἀγάπη καί ἡ ἑνότητα. Μέσα ἀπό αὐτή τήν ἀγάπη καί τήν ἑνότητα πιά μποροῦμε νά λειτουργήσουμε τό πρῶτο βῆμα τό ἀποστολικό καί γιά νά μπορέσεις νά ἔχεις αὐτή τήν ἑνότητα καί τήν ἀγάπη, πρέπει νά ξεπεράσεις τά πάθη σου, ἄρα δίνεις μιά μάχη μέ τά πάθη σου.

Καί στέλνει ὁ Χριστός τούς Ἀποστόλους Του καί ἐμᾶς ὅλους γιά νά μποροῦμε νά ἐκφράσουμε στή ζωή τοῦ κόσμου τή φωνή Του καί τό ἦθος Του καί τό τί εἶναι Ἐκεῖνος καί αὐτή εἶναι ἡ ὀφειλή μας καί τό καθῆκον μας· ὅπως στέλνει τούς μαθητές Του στέλνει καί μᾶς. Καί πᾶνε οἱ μαθητές Του καί χαίρονται ὅταν βλέπουν πού τά πνεύματα ὑποτάσσονται σέ αὐτούς καί πᾶνε χαρούμενοι καί λένε στόν Χριστό: «Ξέρεις, τά πνεύματα ὑποτάσσονται σέ μᾶς». Πολύ μεγάλη ἱστορία! Σάμπως καί ἔκαναν κάτι ἰδιαίτερο οἱ μαθητές; Ἁπλῶς ἀγάπησαν τόν Χριστό καί ἀκολούθησαν τίς πρῶτες διδαχές Του. Γιατί τά πνεύματα ὑποτάσσονται σέ αὐτούς; Κι ὁ Χριστός ἀπαντάει: «Μή χαίρεστε γι᾽ αὐτό», λέει. «Γι᾽ αὐτό νά μή χαίρεστε. Νά χαίρεστε γιατί τά ὀνόματά σας γράφτηκαν στόν οὐρανό». Νίκησαν τά δαιμόνια καί τά δαιμόνια σ᾽ αὐτούς ὑποτάσσονται; Εἶναι γιατί πρῶτα νίκησαν τά πάθη τους. Καί ἐπειδή νίκησαν τά πάθη τους, ἀπέκτησαν ἦθος χριστοειδές καί θεοειδές πᾶνε στόν κόσμο κι εἶναι σάν τόν Θεό καί ἐπειδή ἡ ἀγάπη νικάει ὁτιδήποτε καί ἐπειδή ἀκριβῶς κι ἡ κόλαση τοῦ διαβόλου εἶναι ἡ παρουσία τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ, αὐτή ἀκριβῶς ἡ νίκη πάνω στά πάθη τούς κάνει νά νικήσουν καί τά δαιμόνια. Δέν εἶναι ἕνα ἀνεξάρτητο διακόνημα καί ἕνα ἀνεξάρτητο ἐπίτευγμα νά κάνουν αὐτό τό πράγμα. Ὅποιος στρέφεται στόν Χριστό, ὅποιος ἀγαπάει τήν Ἀγάπη, ὅποιος γίνεται σάν τόν Χριστό, σάν τήν Ἁγία Τριάδα καί ἔχει ἑνότητα, νικάει ὁτιδήποτε κακό. Δέν εἶναι μιά ἰδιαίτερη πάλη καί μιά ἀγωνία.

Γι᾽ αὐτό νά χαίρεστε λοιπόν, γιατί νικήσατε τά πάθη σας, καί μέσα ἀπό τή νίκη τῶν παθῶν γράφονται τά ὀνόματά σας στόν οὐρανό. Καί φυσικά προσθέτει ὁ Χριστός μετά λέγοντας, στούς μαθητές Του τό λέει, ἀλλά μέ τόν δικό Του τρόπο στρεφόμενος στόν Πατέρα Του -γιά νά προσδιορίσει ὁριστικά αὐτό τό ἦθος τό ἀποστολικό, τό ὁποῖο περνάει στό πρόσωπό μας καί στή ζωή μας- κάνει μιά σύντομη προσευχή στό τέλος καί λέει: «Σέ εὐχαριστῶ Πατέρα μου γιατί αὐτά δέν τά ἔμαθες καί δέν τά ἔδειξες στούς σοφούς καί τούς συνετούς τοῦ κόσμου αὐτοῦ», δηλαδή αὐτούς πού εἶναι ἐγωιστές καί προσπαθοῦν τόν κόσμο νά τόν κυβερνήσουν ὄχι μέ τήν ἑνότητα, ὄχι μέ τήν ἀγάπη, ὄχι μέ τό ἦθος τό τριαδολογικό, ἀλλά πᾶνε νά νικήσουν τά δαιμόνια μέ τά δαιμόνια, ὄντες δαίμονες». Καί λέει: «Εὐχαριστῶ Πατέρα μου, γιατί σέ αὐτούς τούς συνετούς καί τούς φρονίμους, δηλαδή στούς ἐγωιστές τοῦ κόσμου, δέν τούς τά ἔδειξες αὐτά τά πράγματα. Καί σέ ποιούς τά ἔδειξες; Στά “νήπια”, δηλαδή στούς ταπεινούς» καί μᾶς καλεῖ σέ μιά νηπιότητα, σέ μιά κάθαρση τῶν παθῶν, μιά ἀλλαγή τῆς νοοτροπίας τῆς ζωῆς μας, ὅπου τό καθετί δαιμονιῶδες, τό ὁποῖο δέν ἐκφράζει ἀγάπη καί ἑνότητα, καταλύει τόν κόσμο καί τόν διαλύει. Καί τότε γινόμαστε νήπιοι καί τότε προσομοιάζουμε κατά χάρη στήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ καί τότε προσομοιάζουμε καί στίς οὐράνιες δυνάμεις καί στούς Ἀποστόλους καί στόν σήμερα τιμώμενο Ἀπόστολο.

Ἄρα τό κείμενο πού ἀκούσαμε εἶναι συγκλονιστικό, γιατί ἀφορᾶ τόν βηματισμό τῆς ζωῆς μας καί ὄχι μόνο αὐτό, δέν εἶναι ἁπλῶς τό ἦθος «τί κάνουμε ἐμεῖς»· εἶναι τό τί ἀφήνουμε στά γύρω μας, τό τί πατήματα, τό τί ἴχνη ἀφήνουμε στό περιβάλλον μας. Μπαίνει ἕνα ἦθος ἀποστολικό, ἀγαπητικό, ἑνότητας, νίκης κατά τῶν δαιμόνων, πού σημαίνει νίκης κατά τῶν παθῶν ἤ μπαίνουμε στόν κόσμο ὡς δῆθεν ἔξυπνοι καί συνετοί καί φρόνιμοι γιά νά κερδίσουμε μέ τά δικά μας ἐπιτεύγματα καί τόν ἐγωισμό μας τόν κόσμο; Καί ἐδῶ ὅλα καταλύονται καί ἐδῶ ὁ Χριστός καλεῖ ὅλους μας σέ μιά νηπιότητα.

Τιμοῦμε, λοιπόν, σήμερα τόν Ἀπόστολο καί Εὐαγγελιστή Λουκᾶ. Ταυτόχρονα, ἔμμεσα, τιμήσαμε τούς ἀγγέλους. Ταυτόχρονα, ἔμμεσα καί ἄμεσα, τιμοῦμε ὅλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀπέκτησαν αὐτή τή νηπιότητα· καί ταυτόχρονα ἀνοίγουμε μιά ἄλλη προοπτική στόν κόσμο: Τήν προοπτική πού ἡ φωνή μας νά γίνει φωνή τοῦ Θεοῦ, τά πατήματά μας νά γίνουν πατήματα τοῦ Θεοῦ πάνω στόν κόσμο καί ἡ παρουσία μας νά γίνει παρουσία ἀποστόλου.

 

---

(Πηγή: http://www.floga.gr/50/01/01/2009-0/02_200910180101.asp)

Λέτε το Σύμβολο της Πίστεως τουλάχιστον μία φορά την ημέρα!

Το «Πιστεύω» έχει συνοπτικά όλα τα δόγματα της πίστης μας.

Η Ορθόδοξος Εκκλησία το παρέλαβε από τους Αγίους Πατέρας και το διατήρησε αναλλοίωτο, ενώ οι Παπικοί το βεβήλωσαν και το αλλοίωσαν διά του Φιλιόκβε. Διατί να λέμε το «Πιστεύω» μας κατά το Απόδειπνο;Ο Σεβ. Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως κ. Ιερεμίας εις εγκύκλιο του κήρυγμα, υπό ημερομηνία 1ην Απριλίου, αφού αναλύει το Πιστεύω των Ορθοδόξων και το «Σύμβολο της Πίστεως» μας. εις το οποίον «έβαλαν βέβηλο χέρι και το αλλοίωσαν» οι Παπικοί, καλεί τον πιστό λαό να λέγει μίαν φορά την μέρα και ιδιαιτέρως κατά το Απόδειπνο το «Πιστεύω». Το πλήρες κείμενο του εγκυκλίου κηρύγματος του Σεβ. Μητροπολίτου έχει ως ακολούθως: «1. Η ζωή ημών των χριστιανών, αδελφοί μου, ρυθμίζεται με βάση το τι πιστεύουμε. Και οι άθεοι το ίδιο κάνουν. Ενεργούν και πράττουν με βάση την αθεϊστική ιδεολογία τους. Ένας μεγάλος άθεος, για παράδειγμα, είχε πει: «Η ζωή είναι παράλογη, η αγάπη είναι αδύνατη»!… Άντε τώρα να κάνουμε όμορφη ζωή με βάση την ιδεολογία αυτή!
Εμείς οι Ορθόδοξοι χριστιανοί έχουμε το «Πιστεύω» μας, στο οποίο κλείνεται όλη η «ιδεολογία» μας, όλη η θεολογία μας καλύτερα. Και με βάση τα άρθρα του «Πιστεύω» ρυθμίζουμε την ζωή μας. Η πίστη μας στηρίζεται στην Αγία Γραφή, πού είναι η αποκάλυψη του Θεού σε ‘μάς τούς ανθρώπους. Μέσα στην Αγία Γραφή βρίσκουμε μικρές προτάσεις, οι οποίες είναι πραγματικά ομολογίες πίστεως.
Για παράδειγμα, σας αναφέρω τρεις: Ο απόστολος Παύλος λέγει για τον Ιησού Χριστό: «Εν μορφή Θεού υπάρχων ούχ αρπαγμόν ηγήσατο το είναι ίσα Θεώ, αλλά εαυτόν εκένωσε μορφήν δούλου λαβών, εν ομοιώματι ανθρώπων γενόμενος…» (Φιλιπ. 2,6-10). Αυτός ο λόγος και όλη η παρακάτω συνέχεια είναι ένα μικρό «Πιστεύω». Και ένας άλλος ακόμη σύντομος λόγος, πού είναι ομολογία πίστεως: «Ο Ιησούς Χριστός (είναι) Κύριος» (Α’ Κορ. 12,3). Το «Πιστεύω» στην Παλαιά Διαθήκη ήταν αυτός ο λόγος: «Άκουε, Ισραήλ• Κύριος ο Θεός σου εις έστιν» (Δευτ. 6,4). Και εκείνη η πεντάλογος προσευχή πού λέμε, το «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησε με», είναι μία ομολογία πίστεως- γιατί ομολογούμε τον σαρκωθέντα Υιό του Θεού και ως Θεό («Κύριε») και ως άνθρωπο («Ιησού») και ως Θεάνθρωπο («Χριστέ»).
2. Το «Πιστεύω» μας το καλούμε «Σύμβολο». Δεν ξέρω, αγαπητοί μου, να σας πω ακριβώς τί σημαίνει αυτή η έκφραση. Είναι μία έκφραση «κλειδί». Σημαίνει τον χάρτη! Πραγματικά: «Ότι είναι ο χάρτης για την Γεωγραφία, το ίδιο είναι και το «Πιστεύω» μας για την Εκκλησία, γι’ αυτό το λέμε «Σύμβολο». Ένας, μικρός χάρτης απεικονίζει όλη την γη. Και το μικρό «Πιστεύω» μας, αυτό το «Σύμβολο της πίστης» μας, έχει με λίγα λόγια όλη την πίστη μας. Δώδεκα είναι τα άρθρα του,-«Πιστεύω». Κάθε άρθρο του είναι, πώς να το πω;, είναι σαν στρατιωτικά «παραγγέλματα» διδόμενα από τον Βασιλέα Χριστό στην στρατευόμενη του Καθολική Εκκλησία, για να τα φέρει στον κόσμο, τον οποίο πορεύεται να κατακτήσει.
3. Από την αρχή η Εκκλησία χρησιμοποιούσε «Σύμβολα της πίστεως», γιατί αυτά ήταν αναγκαία για την διδασκαλία των Κατηχουμένων, αυτών δηλαδή πού επρόκειτο να βαπτιστούν. Τα «Σύμβολα της πίστεως» πάλι ήταν αναγκαία στην Εκκλησία για την απόκρουση των αιρέσεων. Δηλαδή οι εμφανισθέντες αιρετικοί, με τις πλανεμένες διδασκαλίες τους, έδωσαν την κυριότερη αφορμή στην Εκκλησία να συντάξει «Σύμβολα» της αληθινής της διδασκαλίας. Τον τέταρτο αιώνα όμως η Εκκλησία απεφάσισε να συνθέσει ένα ενιαίο «Πιστεύω» για όλη την Εκκλησία. Έτσι γράφτηκε από την Πρώτη και Δεύτερη Οικουμενική Σύνοδο το σημερινό «Πιστεύω», πού ξέρουμε όλοι. Το ότι το «Πιστεύω» μας γράφτηκε από Οικουμενικές Συνοδούς σημαίνει ότι είναι φωνή όλης της Εκκλησίας.
4. Είπαμε στην αρχή ότι το «Πιστεύω» μας πρέπει να ρυθμίζει την ζωή μας, τα έργα μας. Λέγουν μερικοί ότι δεν χρειάζεται η πίστη, αλλά τα έργα. Λησμονούν όμως αυτοί ότι τα έργα απορρέουν από την πίστη του καθενός. Έτσι, για παράδειγμα, ο Χίτλερ ήταν σκληρός προς τούς ανθρώπους, επειδή ήταν συνεπής στην σκληρή του πίστη. Εμείς οι χριστιανοί, πού έχουμε ωραία πίστη, όπως αυτή εκφράζεται στα δώδεκα άρθρα του «Πιστεύω» μας, πρέπει πολύ να προσπαθούμε τα έργα μας να είναι ανάλογα προς την πίστη μας.
5. Το «Σύμβολο της πίστης» μας, αγαπητοί μου, το οποίο συνέταξε η Πρώτη και η Δεύτερη Οικουμενική Σύνοδος, όπως είπαμε, το διέσωσε ακέραιο η Ορθόδοξη Εκκλησία μας, ενώ οι Παπικοί και Φραγκολατίνοι έβαλαν βέβηλο χέρι και το αλλοίωσαν. Το «Πιστεύω» ανήκει σε όλη την Εκκλησία και δεν επιτρέπεται λοιπόν ένας η μερικοί να το μεταβάλουν. Στο άρθρο του «Πιστεύω», όπου ομολογούμε την πίστη μας στο Άγιο Πνεύμα, λέγουμε, όπως το θέσπισαν οι άγιοι Πατέρες, ότι Αυτό εκπορεύεται από τον Πατέρα. Έτσι το είπε και ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός στην αρχιερατική Του προσευχή (βλ. Ίωάν. 15,26). Οι Παπικοί όμως, παρά τον σαφή αυτόν λόγο του Ιησού Χριστού και παρά την σαφή πάλι διατύπωση των Αγίων Πατέρων στο «Πιστεύω», έβαλαν την φράση «και εκ του Υιού». Αυτό είναι το περίφημο «Φιλιόκβε» των Φραγκολατίνων, πού αποτέλεσε αιτία διαμάχης και χωρισμού τους από την Ορθόδοξη Εκκλησία μας. Οι Ορθόδοξοι για το Άγιο Πνεύμα πιστεύουμε ότι εκπορεύεται μεν μόνο από τον Πατέρα, αλλά αποστέλλεται στον κόσμο διά του Υιού, κατά τον λόγο πάλι του Κυρίου μας Ιησού Χριστού (βλ. πάλι Ίωάν. 15,26). Η Ορθόδοξη Εκκλησία μας λοιπόν διδάσκει ότι λέγει η Αγία Γραφή, όπως αυτήν την ερμήνευσαν οι Άγιοι Πατέρες.
6. Το «Πιστεύω» ήταν το πρώτο πού δίδασκε από παλαιά η Εκκλησία μας στους Κατηχουμένους. Πρώτα δίδασκε το «Πιστεύω» και έπειτα το «Πάτερ ημών». Γιατί; Γιατί με το «Πάτερ ημών» καλούμε τον Θεό Πατέρα. Αλλά μάς λέγει ο απόστολος Παύλος ότι δεν μπορούμε να καλέσουμε το όνομα του Θεού, αν πρώτα δεν το πιστεύσουμε σ’ Αυτόν (βλ. Ρωμ. 10,13-15). Το «Πιστεύω» λοιπόν, το οποίο έχει συνοπτικά όλα τα δόγματα της πίστης μας, είναι το πρωταρχικό μάθημα πού πρέπει να μάθουμε. Και πρέπει να το μάθουμε καλά. Σας συνιστώ, αδελφοί μου χριστιανοί, κάθε μέρα να λέγετε μια φορά τουλάχιστον το «Πιστεύω». Μάλιστα να προτιμάτε να το λέτε το βράδυ πριν από τον ύπνο. Αλήθεια, γιατί στο Απόδειπνο λέμε το «Πιστεύω»; Γιατί ο ύπνος είναι μία εικόνα του θανάτου, «ένας μικρός θάνατος», όπως έλεγε ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός. Με την σκέψη λοιπόν του θανάτου λέμε το «Πιστεύω» στο Απόδειπνο, ώστε, αν συμβεί θάνατος, να με βρει, αφού πρώτα έχω ομολογήσει την πίστη μου!

Με πολλές ευχές,
Ο Μητροπολίτης Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως Ιερεμίας

Πηγή:  http://xristianos.gr

Επιμέλεια θέματος:  Δέσποινα Σεμερτζίδου

περί της Θείας Ευχαριστίας.

 

 Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο κεφάλαιο έκτο

Αναίρεσις αιρετικών διδασκαλιών

περί της Θείας Ευχαριστίας.

Σε αυτήν την δημοσίευση θα δούμε τα λεχθέντα υπό του Κυρίου και γιατί δεν μπορούν να εκληφθούν αλληγορικώς διότι ορισμένοι αιρετικοί δέχονται αλληγορική έννοια και ερμηνεύουν ότι η Θεία Κοινωνία είναι σύμβολο και όχι πραγματικώς αίμα και σώμα Κυρίου.
Τίποτα πιο ανόητο απο το να θεωρούμε ότι είναι απλά ένα σύμβολο.
Το έκτο κεφάλαιο του Ευαγγελιστή Ιωάννη εάν εξεταστεί είναι καταπέλτης εναντίον των αιρετικών και συντρίβει τις κακοδιδασκαλιες τους.
Ας το δούμε.

Ξεκινάμε με το Ιωάννης 6:30-31
εἶπον οὖν αὐτῷ· τί οὖν ποιεῖς σὺ σημεῖον ἵνα ἴδωμεν καὶ πιστεύσωμέν σοι; τί ἐργάζῃ; οἱ πατέρες ἡμῶν τὸ μάννα ἔφαγον ἐν τῇ ἐρήμῳ, καθώς ἐστι γεγραμμένον· ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἔδωκεν αὐτοῖς φαγεῖν
Οι Ισραηλίτες λένε στον Κύριο πιο αποδεικτικό θαύμα κάμεις εσύ, για να δούμε και πιστέψουμε στην αποστολή σου; Ποιο υπερφυσικό έργο εργάζεσαι; Οι πατεράδες μας έφαγαν το μάννα στην έρημο, όπως άλλωστε γράφουν και οι Ψαλμοί Αρτον από τον ουρανόν έδωκεν εις αυτούς να φάγουν”.
Ο Κύριος τους απαντά και τους δίνει την υπόσχεση ότι αυτός θα τους δώσει τον άρτο εξ ουρανού που είναι το σώμα του.
Εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐ Μωϋσῆς δέδωκεν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, ἀλλ᾿ ὁ πατήρ μου δίδωσιν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ τὸν ἀληθινόν. Ο Ιησούς τους λέγει σας διαβεβαιώνω, ότι ο Μωυσής δεν σας έδωσε τον άρτο εκ του ουρανού. Ο Πατήρ μου όμως σας δίδει τώρα τον αληθινό άρτο από τον ουρανό.
Βλέπουμε καθαρά ότι το μάνα συμβόλιζε το σώμα του Ιησού έτσι είναι αδύνατον να έχουμε πάλι σύμβολο στην θέση του συμβόλου.
Ενώ όμως το μάνα ήταν ουράνιας προελεύσεως άρτος τώρα έχουμε ένα σύμβολο που όχι μόνο αντικαθιστά το σύμβολο αλλά είναι και κατωτέρας προελεύσεως από του ουράνιο άρτο αφού είναι άρτος επίγειας παρασκευής;
Η Καινή Διαθήκη σημαίνει την λήξη της εποχής των προτυπώσεων. Τώρα πια δεν υπάρχουν οι τύποι της Παλαιάς αλλά η πραγματικότητα της Καινής.
Προχωρούμε.
Ιω. 6,51 ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος ὁ ζῶν ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς· ἐάν τις φάγῃ ἐκ τούτου τοῦ ἄρτου, ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα. καὶ ὁ ἄρτος δὲ ὃν ἐγὼ δώσω, ἡ σάρξ μού ἐστιν, ἣν ἐγὼ δώσω ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς.
Λέγει ο Κύριος ότι εγώ είμαι ο άρτος ο ζωντανός, που έχω κατέβει από τον ουρανό όποιος φάει από τον άρτο αυτό θα ζήση αιωνίως. Και ο άρτος, τον οποίον εγώ θα σας δώσω, είναι η σάρκα μου την οποίαν θα προσφέρω θυσία για την σωτηρία του κόσμου.
Ο Κύριος δεν έδωσε κάποιο σύμβολο ως θυσία αλλά πραγματικώς το σώμα του. Όταν λοιπόν λέγει ότι ο άρτος που θα σας δώσω να φάτε είναι αυτός που θα δοθεί υπέρ της σωτηρίας, σημαίνει ότι ομιλεί κυριολεκτικώς περί βρώσεως σαρκός και αυτή η σάρκα είναι η ίδια με αυτήν που θα θυσιαστεί.
Έχουμε ταυτόσημες έννοιες την σάρκα που δίνεται για σωτηρία και την σάρκα που δίνεται προς βρώση.
Αν μεταφράσουμε κατά την αιρετική εξήγηση δεν μπορούμε να έχουμε ταυτόσημη έννοια.
Ας το δούμε. Ιωαν 6:51 Εγώ συμβολίζω τον άρτο τον ζωντανό που κατέβηκε από τον ουρανό, όποιος φάει από αυτόν τον άρτο θα ζήσει αιώνια.
Και ο άρτος που θα σας δώσω συμβολίζει την σάρκα μου την όποια θα δώσω προς σωτηρία του κόσμου.
Είναι απαράδεκτο να πούμε ότι ο Χριστός συμβολίζει τον άρτο και ο άρτος συμβολίζει τον Χριστό.
Πρέπει να ερμηνεύσουμε κυριολεκτικώς διότι τότε μόνο βγαίνει νόημα. Ο άρτος είμαι εγώ,  δηλαδή αν και βλέπουμε άρτο, αυτός ο άρτος που βλέπουμε είναι ο ίδιος Χριστός κυριολεκτικά, είναι το σώμα του Χριστού κυριολεκτικά.
Γι' αυτό είναι ανάμνηση αλλά είναι και θυσία και λατρεία.
Ακούγοντας το αυτό οι ακροατές καταλαβαίνουν τα λεγόμενα περί αληθούς βρώσεως και δεν τα δέχονται. Λένε: πως μπορεί να μας δώσει την σάρκα του να την φάμε;
Ἐμάχοντο οὖν πρὸς ἀλλήλους οἱ Ἰουδαῖοι λέγοντες· πῶς δύναται οὗτος ἡμῖν δοῦναι τὴν σάρκα φαγεῖν;
Εδώ βλέπουμε ότι κατανοούν τα λεγόμενα σωστά.
Τα κατανοούν δηλαδή ως εξής: αυτός λέει ότι θα μας δώσει κυριολεκτικά να φάμε την σάρκα του και να πιούμε το αίμα του. 
Απιστούν όμως επειδή δεν πιστεύουν ότι ομιλεί ο Θεός και λένε: πως μπορεί να γίνει αυτό; 
Εάν πίστευαν ότι είναι Θεός δεν θα το έλεγαν αυτό, ρωτούν όμως και περιμένουν να ακούσουν την απάντηση.
Τότε ο Κύριος απαντά εντελώς ξεκάθαρα προς τους ακροατές, μάλιστα για επιβεβαίωση και απομάκρυνση πάσης αμφιβολίας περί του ότι πραγματικώς εννοεί σάρκα και όχι αλληγορικώς ότι ομιλεί λέγει αμήν δις.
Ιω. 6,53    εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ φάγητε τὴν σάρκα τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου καὶ πίητε αὐτοῦ τὸ αἷμα, οὐκ ἔχετε ζωὴν ἐν ἑαυτοῖς.
Ιω. 6,54 ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἔχει ζωὴν αἰώνιον, καὶ ἐγὼ ἀναστήσω αὐτὸν ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ ἡ γὰρ σάρξ μου ἀληθῶς ἐστι βρῶσις, καὶ τὸ αἷμά μου ἀληθῶς ἐστι πόσις. ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει, κἀγὼ ἐν αὐτῷ.
Βλέπουμε ότι ο Χριστός λέγει ξανά το ίδιο. 
Αυτοί κατάλαβαν ότι κυριολεκτικά το εννοεί όταν λέει ότι θα τους δώσει να φάνε την σάρκα του και να πιουν το αίμα του.
Τα λεχθέντα του Κυρίου τι μας δείχνουν; Ότι σωστά κατάλαβαν ότι ομιλεί κυριολεκτικώς για σώμα και αίμα.
Δεν ερμηνεύει ο Κύριος τα λόγια του ώστε να εννοήσουν, αλλά βεβαιώνει την άποψη των ακροατών.
Παρόλο που έχουν ήδη αρχίσει να σκανδαλίζονται ο Κύριος βεβαιεί, εμμένει αλλά και κλιμακώνει.
Σαν να τους λέγει: Ναι σωστά καταλάβατε, αυτό ακριβώς λέω ότι θα πρέπει να φάτε την σάρκα μου και να πιείτε το αίμα μου. 
Αυτό είναι αναγκαίο διότι εάν δεν φάτε την σάρκα μου και δεν πιείτε το αίμα μου δεν θα έχετε ζωή, όμως αυτός που θα φάει την σάρκα μου και θα πιει το αίμα μου θα έχει ζωή.   
ἡ γὰρ σάρξ μου ἀληθῶς ἐστι βρῶσις, καὶ τὸ αἷμά μου ἀληθῶς ἐστι πόσις.  
Δηλαδή η σάρκα μου πραγματικά τρώγεται και το αίμα μου πραγματικά πίνετε.
Και συνεχίζει ο Κύριος όπως αναφέραμε πρωτύτερα περί άρτου και συμβόλου, δηλαδή του μάνα, λέγοντας ότι: αυτός που σας είπα, δηλαδή το σώμα μου, είναι ο άρτος που έχει κατέβει από τον ουρανό. 
Αυτός ο άρτος δεν είναι σαν το μάνα που έφαγαν οι πρόγονοι σας στην έρημο, εκείνος που τρώει τον άρτο τον πραγματικό, τον ουράνιο, θα ζήσει. Ιω. 6,54.
Εδώ λοιπόν παρατηρούμε ότι ο Κύριος δεν διορθώνει τους ακροατές, δηλαδή βεβαιεί την κατανόηση τους περί κυριολεκτικής και όχι συμβολικής εννοίας των λεγομένων του, εμμένει στο ότι πραγματικώς θα πρέπει να φάνε την σάρκα του ειδάλλως δεν θα έχουν αιώνιο ζωή και διασαφηνίζει ακόμη περαιτέρω το θέμα.
Η απάντηση των ακροατών είναι η εξής:
Ιωαν. 6,60    Πολλοὶ οὖν ἀκούσαντες ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ εἶπον· σκληρός ἐστιν οὗτος ὁ λόγος· τίς δύναται αὐτοῦ ἀκούειν;
Πολλοί τότε από τους μαθητές του, όταν άκουσαν αυτά είπαν είναι σκληρός αυτός ο λόγος ποιος μπορεί να τον ακούει. Πως είναι δυνατόν να φάει κανείς σάρκα ανθρώπινη;
Είναι τέτοιου είδους η κατηγορηματική διαβεβαίωση που τώρα οι Ιουδαίοι από την απορία, πως θα μας δώσει το σώμα του να το φάμε; περνάνε στον σκανδαλισμό και στην ταραχή.
Πριν, στον στίχο 52, μας λέγει το Ευαγγέλιο ότι φιλονικούσαν και έλεγαν πως μπορεί αυτός να μας δώσει την σάρκα του να την φάμε; 
Φιλονικούσαν δηλαδή έλεγαν ο κάθε ένας μια άποψη.
Οπωσδήποτε πολλοί ακούγοντας τα αυτά θα έλεγαν ότι και οι αιρετικοί, ότι δηλαδή τα λόγια του Κυρίου είναι συμβολικά, άλλοι ενδεχομένως ότι δεν είναι καλά όπως είπαν σε άλλη περίπτωση τα νομικά αδέλφια του.
Όλοι όμως προτού πράξουν και αποφασίσουν τι είναι αυτός που ομιλεί περιμένουν να δουν την διασαφήνιση.
Απόδειξη ότι όλοι οι ακροατές μένουν και δεν φεύγει κανείς.
Μένουν στην θέση τους ώστε να δουν τι θα πει αυτός που ομιλεί και λέγει αυτά τα παράδοξα. Εαν αργότερα με την επεξήγηση καταλάβαιναν ότι μιλάει συμβολικά και οχι κυριολεκτικά κανείς δεν θα έφευγε.
Και ο Κύριος επεξηγεί και τώρα είναι όλα ξεκάθαρα.
Κατανοούν ότι τους λέγει ξεκάθαρα ότι θα τους δώσει να φάνε την σάρκα και να πιουν το αίμα του.
Και τώρα όχι μόνο οι άπιστοι που φιλονικούσαν και περίμεναν να ακούσουν την συνέχεια, αλλά και οι μαθητές που δεν είχαν σταθερή πίστη, ταράχτηκαν σφόδρα. Θεωρούν ότι ο Κύριος λέει ότι θα πρέπει να φάνε το σώμα και να πιουν το αίμα του στην κυριολεξία, και ορθώς μεν, αλλά απιστούν δε. 
εἰδὼς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἐν ἑαυτῷ ὅτι γογγύζουσι περὶ τούτου οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, εἶπεν αὐτοῖς· τοῦτο ὑμᾶς σκανδαλίζει; ἐὰν οὖν θεωρῆτε τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἀναβαίνοντα ὅπου ἦν τὸ πρότερον; τὸ πνεῦμά ἐστι τὸ ζωοποιοῦν, ἡ σὰρξ οὐκ ὠφελεῖ οὐδέν· τὰ ῥήματα ἃ ἐγὼ λαλῶ ὑμῖν, πνεῦμά ἐστι καὶ ζωή ἐστιν ἀλλ᾿ εἰσὶν ἐξ ὑμῶν τινες οἳ οὐ πιστεύουσιν. 6,61-64.
Ο Ιησούς αντιλαμβάνεται με την Θεϊκή του γνώση ότι γογγύζουν, ότι έχουν σκανδαλιστεί πολύ και τους λέει αυτό σας σκανδαλίζει;
Αυτοί είδαμε ότι ρωτούσαν πως θα μας δώσει να φάμε την σάρκα του. Εάν ήταν πιστοί δεν θα ρωτούσαν πως, θα καταλάβαιναν ότι ο Πάνσοφος και Παντοδύναμος Κύριος έχει τον τρόπο και ότι ουδέποτε σκανδαλίζει ή πειράζει.
Εάν αυτοί πίστευαν τότε θα υπάκουγαν χωρίς αμφιβολία και ταραχή διότι τα λεχθέντα είναι υπό του Θεού.
Έτσι ο Κύριος τους λέγει εάν δείτε τον υιό του ανθρώπου να ανεβαίνει εκεί που ήταν πριν λάβει την σάρκα θα πιστέψετε ότι το σώμα και το αίμα μου δίνει αιώνια ζωή; Με αυτό το σημείο θα αλλάξετε γνώμη θα καταλάβετε ότι ομιλεί ο Θεός και θα πιστέψετε στα λεγόμενα μου;
Και ερχόμαστε τώρα στον στίχο που επικαλούνται οι αιρετικοί.
Οι αιρετικοί αναφέρουν τον στίχο 64  τὸ Πνεῦμά ἐστιν τὸ ζῳοποιοῦν, ἡ σὰρξ οὐκ ὠφελεῖ οὐδέν τὰ ῥήματα ἃ ἐγὼ λαλῶ ὑμῖν, πνεῦμά ἐστι καὶ ζωή ἐστιν ώστε να πουν ότι δεν ωφελεί η σάρκα του αλλά ο λόγος του Κυρίου ώστε να πουν ότι δεν ομιλεί κυριολεκτικά.
Κάθε άλλο πάρα αυτό λέει εδώ ο Ιησούς.
Εδώ τους βεβαιώνει άλλη μια φορά ότι πραγματικά θα πρέπει να φάνε το σώμα και το αίμα Του. Εάν ήταν σύμβολα όπως λένε οι αιρετικοί θα τους διόρθωνε όταν έλεγαν Πῶς δύναται οὗτος ἡμῖν δοῦναι τὴν σάρκα φαγεῖν ;
Θα άλλαζε την εντύπωση που είχαν οι ακροατές ότι πραγματικά θα πρέπει να φάνε την σάρκα Του για να έχουν αιώνιο ζωή.
Αυτοί πριν έλεγαν, στίχος 42, Οὐχ οὗτός ἐστιν Ἰησοῦς ὁ υἱὸς Ἰωσήφ, οὗ ἡμεῖς οἴδαμεν τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα; πῶς οὖν λέγει οὗτος ὅτι ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβέβηκα; δηλαδή, αυτός δεν είναι ο γιος του Ιωσήφ; πως λέει ότι κατέβηκε από τον ουρανό;
Εδώ βλέπουμε ξανά ότι δεν πιστεύουν ότι ομιλεί ο Θεός.
Και τους απαντά ο Χριστός: δεν μπορείτε να καταλάβετε τα λόγια μου διότι με βλέπετε σαν άνθρωπο μόνον, τον γιο του Ιωσήφ, και γι’ αυτό λέτε, πως αυτός λέγει ότι κατέβηκε από τον ουρανό; Σκανδαλιστήκατε επειδή σας είπα να φάτε την σάρκα μου για να έχετε αιωνία ζωή. 
Εάν με δείτε να ανεβαίνω πάλι στους ουρανούς εκεί που ήμουν θα με πιστέψετε ότι το σώμα μου δίνει αιώνιο ζωή ;  Σας λέγω ότι η σάρκα μου δίνει ζωή αιώνια διότι ακριβώς έχει συλληφθεί από το Πνεύμα το Άγιο και κατοικεί σε αυτήν το Πνεύμα το Άγιο. 
Το Άγιο Πνεύμα είναι εκείνο που ζωοποιεί, η σάρκα μου δίνει ζωή αιώνια, διότι είναι ενωμένη  και κατοικεί σε αυτή το Πνεύμα το Άγιο. 
Αυτό όλο το λέει ο Κύριος επειδή αυτοί δεν τον βλέπουν σαν Θεό και νομίζουν ότι είναι ένας άνθρωπος που τους λέει ότι πρέπει να φάνε την σάρκα και να πιουν το αίμα του.
Απλούστερα. Ο Κύριος εδώ επεξηγεί ότι είναι Θεάνθρωπος, ότι δεν είναι επί παραδείγματι ένας απλός προφήτης ώστε η σάρκα και το αίμα του να είναι ανθρώπινα και να μην έχουν καμία ενέργεια επάνω στον θάνατο.
Για να αναιρέσουμε πλήρως την θεωρία των αιρετικών θα το δούμε αυτό ακόμη καλύτερα αντιπαραθέτοντας τα χωρία.

51 ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος ὁ ζῶν ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς· ἐάν τις φάγῃ ἐκ τούτου τοῦ ἄρτου, ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα. καὶ ὁ ἄρτος δὲ ὃν ἐγὼ δώσω, ἡ σάρξ μού ἐστιν, ἣν ἐγὼ δώσω ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς
53 ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ φάγητε τὴν σάρκα τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου καὶ πίητε αὐτοῦ τὸ αἷμα, οὐκ ἔχετε ζωὴν ἐν ἑαυτοῖς 
54 ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἔχει ζωὴν αἰώνιον, καὶ ἐγὼ ἀναστήσω αὐτὸν ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ
55  ἡ γὰρ σάρξ μου ἀληθῶς ἐστι βρῶσις, καὶ τὸ αἷμά μου ἀληθῶς ἐστι πόσις
56  ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει, κἀγὼ ἐν αὐτῷ.
63 τὸ πνεῦμά ἐστι τὸ ζωοποιοῦν, ἡ σὰρξ οὐκ ὠφελεῖ οὐδέν· τὰ ῥήματα ἃ ἐγὼ λαλῶ ὑμῖν, πνεῦμά ἐστι καὶ ζωή ἐστιν.
 
Πως γίνεται όμως να ομιλεί, τέσσερις φορές μάλιστα, για σάρκα και αίμα που πρέπει να φαγωθεί λέγοντας ότι δίδει το ανώτερο, δηλαδή αιώνια ζωή, και τώρα αμέσως μετά να λέγει ότι αυτή δεν ωφελεί σε τίποτα αλλά τα λόγια του ωφελούν;
Μήπως μετάνιωσε διότι είδε το άστοχο; Άπαγε της βλασφημίας.
Το λέγει διότι αυτό που δεν ωφελεί δεν είναι σάρκα του, αλλά σάρκα.
Επανειλημμένως ο Κύριος ομιλεί για σάρκα του και αίμα του και τετράκις λέγει το σώμα μου, το αίμα μου θα πρέπει να φάτε και να πιείτε.
Στον στίχο 63 αφαιρεί το μου και λέγει η σάρκα δεν ωφελεί σε τίποτα, άρα τώρα η σάρκα για την οποία ομιλεί δεν είναι η αυτή για την οποία ομιλούσε προηγουμένως.
Δηλαδή η σάρκα αυτή που δεν ωφελεί δεν είναι σάρκα του, η δική του όμως ωφελεί. Γιατί; Μα διότι είναι ενωμένη με το Πνεύμα. 
Τώρα στον στίχο 66 Ἐκ τούτου πολλοὶ ἀπῆλθον ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ εἰς τὰ ὀπίσω καὶ οὐκέτι μετ᾿ αὐτοῦ περιεπάτουν.
Δηλαδή μετά από αυτό πολλοί εκ των μαθητών του γύρισαν πίσω στα σπίτια τους και τις δουλειές τους και δεν τον ξανά ακολούθησαν.
Τώρα τι βλέπουμε στους ακροατές; Αρκετοί φεύγουν.
Αυτός, ο στίχος ο 63, που για τους αιρετικούς δίδει δήθεν αλληγορική έννοια και θα έκανε τους ακροατές να μείνουν, δεν τους κάνει. Προσοχή, όλοι φεύγουν μετά την διευκρίνηση που δήθεν λεει οτι δεν πρόκειται περί αληθούς βρώσεως σωματος και αιματος, έως τότε έχουν παραμείνει όλοι ώστε να καταλάβουν περαν πασης αμφιβολιας. Η δήθεν διευκρίνηση ότι δεν μιλάει κυριολεκτικά αλλά μιλάει αλληγορικά για τα λόγια του όχι μόνο δεν έχει καμία καταπραϋντική επίπτωση σε κανένα από τους ακροατές, οχι μονο όλοι συνεχίζουν να είναι ταραγμένοι αλλα τώρα φεύγουν απλοί ακροατές, φεύγουν οριστικά πολλοί από τους μαθητές του ευρύτερου κύκλου, ακόμη και αυτοί οι 12 είναι ταραγμένοι.
Ταραχή από τα λεγόμενα του Κυρίου ακόμη και σε αυτούς τους δώδεκα, ειδάλλως ο Κύριος δεν χρειαζόταν να ρωτήσει. Ρωτά όχι φυσικά γιατί δεν γνωρίζει τα πάντα αλλά διότι τους είδε να έχουν ταραχθεί και να παραμένουν ταραγμένοι παρά την υποτιθέμενη διευκρίνηση.
Ένα τέτοιο μεγάλο γεγονός παρεξηγήσεως των λόγων του Κυρίου, δηλαδή ο Κύριος μιλούσε αλληγορικά περί του σώματος του και όχι κυριολεκτικώς για το σώμα του, και το γεγονός της απομακρύνσεως εξ αιτίας της παρεξηγήσεως θα αναφερόταν από τον Ευαγγελιστή απαραίτητα διότι αυτό είχε γίνει όταν ξαναμίλησε για το σώμα Του και παρεξηγήθηκε.
Παρατηρήστε το :

Ιωαν. 2:19 ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς· λύσατε τὸν ναὸν τοῦτον, καὶ ἐν τρισὶν ἡμέραις ἐγερῶ αὐτόν.
Κατεδαφίστε τον ναό αυτό και σε τρεις ημέρες θα τον κτίσω ξανά.
Λόγια Ιησού περί του σώματος του.

Ιωαν 2:20 εἶπον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι· τεσσαράκοντα καὶ ἓξ ἔτεσιν ᾠκοδομήθη ὁ ναὸς οὗτος, καὶ σὺ ἐν τρισὶν ἡμέραις ἐγερεῖς αὐτόν;
Είπαν σε αυτόν οι Ιουδαίοι 46 χρόνια κτιζόταν και εσύ θα τον κτίσεις σε 3 μέρες;
Παρεξήγησις λεγομένων του Κυρίου. Εκλαμβάνονται κατά γράμμα, όπως ακριβώς και τα περί βρώσεως σώματος και πόσεως αίματος.

Ιωαν 2:21 ἐκεῖνος δὲ ἔλεγε περὶ τοῦ ναοῦ τοῦ σώματος αὐτοῦ.
Εκείνος όμως έλεγε δια τον ναό του σώματός του.
Διόρθωσις στην ορθή ερμηνεία υπό του Ευαγγελιστού.

Ένα τέτοιου μεγέθους γεγονός, απόρροια των λόγων του Ιησού περί του σώματος του και τα οποία μάλιστα δεν απευθύνονται σε μερικούς έμπορους αλλά σε όλους τους ακροατές και μαθητές και έκαναν να φύγουν ακούοντες, θα διορθωνόταν κατηγορηματικά από τον Ευαγγελιστή η εσφαλμένη ερμηνεία τους από τους ακροατές. Κάτι παρόμοιο λένε και οι ψ τ Ιεχωβά, ότι οι ο Χριστός έλεγε ότι δεν ήταν Θεός, οι Ιουδαίοι δεν το κατάλαβαν και τον Σταύρωσαν.
Τι κατάλαβαν λοιπόν οι ακροατές; Ότι κυριολεκτικά τους λέει ότι είναι αναγκαίο να φάνε την σάρκα του. Με αφορμή αυτήν την αποχώρηση τους αλλά και το γεγονός ότι κατανόησαν σωστά, ο Κύριος βλέποντας την απορία και ταραχή και αυτών ακόμη των δώδεκα τους ρωτά, μὴ καὶ ὑμεῖς θέλετε ὑπάγειν;
Δηλαδή ξεκάθαρα λέγει: ορθά εννόησαν, αυτό λέγω, μήπως και εσείς θέλετε να φύγετε; Όμως οι 12, επειδή είναι πιστοί και ξέρουν ότι ομιλεί Θεός, ασχέτως εάν αυτά που λέει τους φαίνονται παράξενα ή έχουν ταραχτεί και αυτοί, αποδέχονταν τα λεγόμενα του Κυρίου χωρίς αντιλογία διότι όταν ομιλεί ο Θεός όσο παράξενο στα χοϊκά αυτιά μας και εάν είναι αυτό που λέει, πρέπει να υπακούσουμε. Ο Πέτρος παίρνει τον λόγο και απαντά ακριβώς με αυτό το σκεπτικό και λέει πρὸς τίνα ἀπελευσόμεθα; ῥήματα ζωῆς αἰωνίου ἔχεις·
Δηλαδή: Σε ποιον άλλον να πάμε; Μηπως σε κανενα που να τα λέει ωραία κατα την κρίση μας; Εσύ είσαι ο Θεός, ότι λες έχει δύναμη αιώνιας ζωής.

Αναφέραμε πρωτύτερα περί άστοχου.
Είπαμε και σε ένα πρόλογο μας, που μπορείτε να δείτε >ΕΔΩ< στην ομιλία του πατρός Δανιήλ "Περί Ιεροσύνης" που μπορείτε να δείτε >ΕΔΩ< ότι εάν δεν εννοούσε πραγματικώς σάρκα ή εάν δεν εννοούσε ότι η σάρκα θα ήταν προς βρώσιν ποιος ο λόγος να αναφέρει για βρώση σάρκας και πόση αίματος ;
Θα τους έλεγε απλά, ακούστε αυτά που σας λέω διότι δίδουν ζωή και θα δίδασκε.
Αυτό γιατί το λέμε;
Διότι είπαμε και παραπάνω ότι εάν δεν κυριολεκτούσε ο Κύριος περί σώματος και αίματος τότε αυτό είναι αστοχότατο παράδειγμα διδασκαλίας.
Το να πει κάποιος εάν δεν πιεις το αίμα μου δεν έχεις αιώνια ζωή και να το λέει αλληγορικά ώστε να δηλώσει την πίστη, ή ότι άλλο λένε οι αιρετικοί, είναι η χειρότερη αλληγορία και η πιο απαράδεκτη παρομοίωση.
Η διδασκαλία πέφτει στο κενό. 
Όμως ο Ιησούς είναι Θεός δεν είναι άνθρωπος να κάνει λάθος στην διατύπωση ή να διαλέξει το πιο άστοχο παράδειγμα.
ὃν τρόπον κατέφαγον τὰς σάρκας τοῦ λαοῦ μου καὶ τὰ δέρματα αὐτῶν ἀπ᾿ αὐτῶν ἐξέδειραν καὶ τὰ ὀστέα αὐτῶν συνέθλασαν καὶ ἐμέλισαν ὡς σάρκας εἰς λέβητα καὶ ὡς κρέα εἰς χύτραν οὕτως κεκράξονται πρὸς τὸν Κύριον, καὶ οὐκ εἰσακούσεται αὐτῶν. Μιχ. 3,3-4
Μεταφράζουμε: Όπως λοιπόν (οι πονηροί δυνάστες και εκμεταλλευτές) κατέφαγαν τις σάρκες του λαού μου, αφαίρεσαν από αυτούς τα δέρματά τους, έσπασαν τα κόκκαλα τους και γενικώς τους διαμέλισαν, όπως ο μάγειρος τεμαχίζει τα κρέατα που θα ριφθούν στην χύτρα για να βράσουν (ον τρόπον-τα ίδια και αυτοί θα πάθουν από τους εχθρούς τους, θα φαγωθούν από εκείνους).
Τότε θα φωνάζουν για βοήθεια προς τον Κύριο, αλλά ο Κύριος δεν θα τους ακούσει.
ὁ χρυσὸς ὑμῶν καὶ ὁ ἄργυρος κατίωται, καὶ ὁ ἰὸς αὐτῶν εἰς μαρτύριον ὑμῖν ἔσται καὶ φάγεται τὰς σάρκας ὑμῶν Ιακώβου 5,3
Ο χρυσός και ο άργυρος σας έχουν σκουριάσει και η σκουριά τους θα μένει ως φοβερή μαρτυρία εναντίον της ιδιοτέλειας και σκληρότητας σας και θα καταφάγη τις σάρκες σας.
Αναφέραμε 2 Γραφικά χωρία από Παλαιά και Καινή Διαθήκη ώστε να δούμε την συνέχεια στον χρόνο που έχει η ιδία έννοια, και που καλύπτει και την εποχή του Χριστού, ώστε να μπορέσουμε να δούμε ότι έχει την ίδια έννοια και σήμερα.
"Με έφαγες" "Ήπιες το αίμα μου" και τα λοιπά που λέμε και σήμερα.
 
"Αν δεν πιεις το αίμα μου δεν θα ησυχάσεις"
Αυτό εάν το λέγαμε σε κάποιον θα σήμαινε ότι εκείνος έχει βάλει σκοπό να μας κάνει κακό ειδάλλως δεν θα ησυχάσει, ζει μόνο για να κάνει κακό σε εμάς.
Για να γίνει εμφανές τι εννοούμε αναφέρουμε τα λόγια του Κυρίου και ας έχουμε την αλληγορική έννοια στον νου 
"Εάν δεν πιεις το αίμα μου δεν θα έχεις ζωή"
Είναι το ίδιο με το προηγούμενο. Ο Ιησούς είτε μιλάει κυριολεκτικά, είτε εννοεί ότι πρέπει να αντιπαρατεθούν σε αυτον ωστε να κερδίσουν την αιώνια ζωή πράγμα απαράδεκτο να το ερμηνεύσουμε έτσι.

Το τρώτε τις σάρκες μου ή πίνετε το αίμα μου με την αλληγορική ερμηνεία και στην Γραφή αλλά και σήμερα έχει έννοια, όχι μόνο αρνητική, αλλά έχει έννοια εχθρική. Ο Διάβολος όμως που έχει εξουσία επί του νου των αιρετικών διδασκάλων, τους υπαγορεύει μέσω δαιμονίων την αλληγορική ερμηνεία.
Βλέπετε γιατί το κάνει; Διότι έχει εχθρική διάθεση κατά του Κυρίου, θέλει να φάει την σάρκα του Κυρίου και των πιστών του αλληγορικώς, δηλαδή να τον πολεμήσει, να πολεμήσει τους δικούς του, να τους "φάει", να τους "πιει" το αίμα και την αυτή ερμηνεία διδάσκει και στους τυφλούς αιρετικούς. 
Ο Χριστός είπε να "πιούμε" το αίμα του αλληγορικά, λένε οι αιρετικοί…. 
Αυτό θα πει να σε κυβερνά πνεύμα Αντιχρίστου και ο Διάβολος να σε χορεύει στο ταψί….
Οι  Εβραίοι αν και άπιστοι κατανόησαν σωστά και δεν διαστρέβλωσαν τα λόγια του Ιησού. Οι ταλαίπωροι οι αιρετικοί μένουν για να διαστρεβλώσουν, μένουν για να "φάνε" τον Κύριο και χωρίς να το καταλάβουν γίνονται χειρότεροι από τους απίστους.
Αμὴν λέγω ὑμῖν, ἀνεκτότερον ἔσται....

ἣν οὐδεὶς τῶν ἀρχόντων τοῦ αἰῶνος τούτου ἔγνωκεν· εἰ γὰρ ἔγνωσαν, οὐκ ἂν τὸν Κύριον τῆς δόξης ἐσταύρωσαν·

Ἡ ἀδιάλειπτη προσευχή (Ἅγ. Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης)

Με άλλο τρόπο δεν μπορεί ο άνθρωπος να φυλάξει την πρώτη και μεγάλη εντολή, δηλαδή το «να αγαπήσεις Κύριον τον Θεό σου με όλη την καρδιά σου και με όλη τη ψυχή σου και με όλη τη δύναμή σου και με όλη τη διάνοιά σου», καθώς μας προστάξει ο Κύριος (Λουκ. 3, 27), παρά με το μέσον της νοεράς προσευχής.
Νοερά και καρδιακή προσευχή, κατά τους Αγίους Πατέρες που ονομάζονται Νηπτικοί, είναι κυρίως το να συμμαζεύει ο άνθρωπος το νου του μέσα στην καρδιά του, και χωρίς να λαλεί με το στόμα, αλλά μόνο με τον «ενδιάθετο λόγο», ο οποίος λαλείται μέσα στην καρδιά, να λέγει τη σύντομη αυτή και μονολόγιστη προσευχή, το «Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού, ελέησόν με», κρατώντας και λίγο την αναπνοή.Έτσι μέσα στα ίδια τα βάθη της καρδιάς του επικαλείται το πανάγιο όνομα του Κυρίου, ζητεί με επιμονή το έλεός Του προσέχοντας αποκλειστικά και μόνο στα λόγια της προσευχής και τίποτε άλλο δεν δέχεται ούτε από μέσα ούτε απ’ έξω, διατηρώντας τη διάνοιά του εντελώς ασχημάτιστη, χωρίς καμία εικόνα. Την δε αφορμή και το περιεχόμενο αυτής της εργασίας την πήραν όσοι ασχολούνται μ’ αυτήν από την ίδια τη διδασκαλία του Κυρίου, ο οποίος σε κάποιο σημείο λέγει: «Η Βασιλεία του Θεού είναι μέσα μας» (Λουκ. 17, 21), και σε κάποιο άλλο: «Υποκριτή, καθάρισε πρώτα το εσωτερικό του ποτηριού και του πιάτου, για να γίνει και το εξωτερικό καθαρό» (Ματθ. 23, 26).
Και ο Απόστολος Παύλος γράφει στους Εφεσίους: «γι’ αυτό γονατίζω, μπροστά στον Πατέρα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και παρακαλώ να ενισχύει πλουσιοπάροχα και δυναμικά με το Πνεύμα του, τον εσωτερικό σας άνθρωπο, να κατοικήσει ο Χριστός στις καρδιές σας με την πίστη» (Εφεσ. 3, 14).
Τί σαφέστερο θα μπορούσε να υπάρχει από αυτή τη μαρτυρία; Ότι τούτο είναι απαραίτητο, το διδάσκει το Πνεύμα το Άγιο σε κάθε ευσεβή και σε μύριες όσες άλλες σελίδες της Νέας Γραφής, όπως μπορούν να διαπιστώσουν όσοι τις ερευνούν προσεκτικά.
Από αυτή την πνευματική και επιστημονική εργασία, όταν συνοδεύεται από την όσο το δυνατόν ακριβέστερη πραγματοποίηση των αρετών, από την θέρμη που δημιουργείται στη καρδιά και από την πνευματική ενέργεια που ακολουθεί την επίκληση του Παναγίου ονόματος, καταστρέφονται τα πάθη ο νους και η καρδιά σιγά-σιγά καθαρίζονται και ενώνονται μεταξύ τους, οπότε οι σωστικές εντολές κατορθώνονται ευκολότερα… Και για να ειπώ με συντομία, με αυτόν τον τρόπο μπορούμε γρηγορότερα να επανέλθουμε στην τέλεια χάρη του Πνεύματος που μας δόθηκε στην αρχή, η οποία υπάρχει μέσα μας, αλλά σαν την σπίθα που κρύβεται στη στάχτη έχει καταχωθεί κι αυτή μέσα στα πάθη, και να την δούμε να λάμπει δυνατά και να φωτίζει το νου μας και στη συνέχεια να τελειωθούμε και να θεωθούμε με τον κατάλληλο τρόπο.
Εάν δε κάποτε μερικοί ξέφυγαν λίγο, τί το θαυμαστό; Αυτό το έπαθαν τις περισσότερες φορές από οίηση, όπως λέγει ο Σιναΐτης Γρηγόριος. Εγώ νομίζω ότι το κύριο αίτιο της παρεκτροπής τους είναι το ότι δεν ακολούθησαν με ακρίβεια τη διδασκαλία των Πατέρων για την εργασία αυτή· δεν ευθύνεται η ίδια η εργασία, για όνομα του Θεού.
Επειδή αυτή είναι αγία και με αυτήν παρακαλούμε να απαλλαγούμε από όλη την πλάνη· επειδή και η εντολή του Θεού η οποία οδηγεί στη ζωή, όπως λέει ο Παύλος, «βρέθηκε να κοστίσει σε μερικούς τον θάνατο, αυτό όμως δεν έγινε εξαιτίας της εντολής. Και πώς να γίνει, αφού αυτή είναι αγία και δίκαιη και αληθινή;» (Ρωμ. 7, 10-12). Αλλά έγινε εξαιτίας της μοχθηρίας εκείνων που την έπραξαν κάτω από την κυριαρχία της αμαρτίας. Τί λοιπόν να κάνουμε; Να καταδικάσουμε τη θεία εντολή για την αμαρτία μερικών; Και να παραμελήσουμε μία τέτοια σωτηριώδη εργασία εξαιτίας της παρεκκλίσεως μερικών; Με κανένα τρόπο. Ούτε εκείνη, ούτε αυτή. Αλλά μάλλον έχοντας θάρρος σ’ Εκείνον που είπε «Εγώ είμαι ο δρόμος, η αλήθεια και η ζωή» (Ιω. 14, 6) με πολλή ταπεινοφροσύνη και πενθική διάθεση ας επιχειρήσουμε το έργο. Γιατί όταν κάποιος είναι απαλλαγμένος από την οίηση και την ανθρωπαρέσκεια, ακόμη κι αν ολόκληρη η στρατιά των δαιμόνων συγκρουστεί μαζί του, ούτε να τον πλησιάσει δεν θα μπορέσει, σύμφωνα με τη διδασκαλία των Πατέρων.
Ο Ιησούς ας είναι το γλυκό μελέτημα της καρδίας σου· ο Ιησούς ας είναι το εντρύφημα της γλώσσας σου· ο Ιησούς ας είναι η αναπνοή σου· και ποτέ να μη χορταίνεις επικαλούμενος τον Ιησού. Διότι από αυτή τη συνεχή και γλυκύτατη μνήμη του Ιησού θα φυτευτούν, θα αυξηθούν και θα γίνουν μεγάλα δένδρα στη καρδιά σου οι τρεις μεγάλες εκείνες και θεολογικές αρετές: η πίστη, η ελπίδα και η αγάπη. Η ψυχή η οποία αγαπά τον Ιησού, επειδή ο Ιησούς είναι στους ουρανούς και δεν είναι ορατός, ώστε να τον βλέπει και να τον απολαμβάνει, με άλλο τρόπο δεν μπορεί να παρηγορεί την αγάπη της προς Αυτόν παρεκτός με την συνεχή ενθύμηση του αγίου Του ονόματος, με το να βοά πάντοτε με αγάπη και δάκρυα και πόνο καρδιάς: Ιησού μου, Ιησού μου αγαπημένε!
(Απόσπασμα από το βιβλίο «Ο κόσμος της προσευχής», Εκδόσεις «ΚΑΛΑΜΟΣ»)