ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΩΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΩΝ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ (4)

Ο ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΤΟΥ ΣΗΜΑΣΙΑ

Ο διάσημος μαθητής του Πλωτίνου, εκτός από μεγάλος φιλόλογος, χάρη στην επιστήμη του οποίου διαθέτουμε το έργο του Πλωτίνου, υπήρξε και πρωτοπόρος Νεοπλατωνικός φιλόσοφος ο οποίος επηρέασε τον μετέπειτα Νεοπλατωνισμό, περισσότερο και από τον πλωτίνο, ιδιαιτέρως στην Δύση.

Κατ’αρχάς λοιπόν, το Είναι, η Ζωή και η Νόηση, που είναι τα χαρακτηριστικά στοιχεία του Νού, στον Πλωτίνο, στον Πορφύριο γίνονται αληθινές υποστάσεις. Προχώρησε δε στον δρόμο αυτό, τοποθετώντας στην κορυφή της θεολογίας μία ενεάδα, δηλαδή τρείς υποστάσεις οι οποίες αποτελούνται η καθεμία τους από μία τριάδα, δηλαδή από τρείς διαφορετικές στιγμές. Αποτελούντο, αυτές οι τρείς Τριάδες, η καθεμία τους, από τους ίδιους ακριβώς όρους και διακρίνονται μεταξύ τους από την υπεροχή του ενός όρου στον άλλον! Το ένα, ο Πατήρ ή η ύπαρξη, προηγείτο στην πρώτη τριάδα της ζωής και της νοήσεως, η ζωή ή η δύναμις, προηγείτο της υπάρξεως και της νοήσεως στην δεύτερη και η νόηση, στην Τρίτη!

Στο επίπεδο του Πατρός, η νόηση μειώνεται σε καθαρή ύπαρξη, αλλά βγαίνοντας από την ύπαρξη η νόηση καθίσταται ζωή και αποκτά διαφορετικότητα, ετερότητα από τον Πατέρα. Ολοκληρώνεται όμως η νόηση, στην Τρίτη Τριάδα, όπου υπερέχει της ζωής και της υπάρξεως. Περιγράφει μίαν αυτογένεση της νοήσεως! (Εδώ στηρίζονται και όσοι καταργούν την ουσία στην Αγία Τριάδα για να περιγράψουν την ίδια την αναγκαιότητα της υπάρξεως Τριάδος).

«Από το Αγαθό, με έναν υπέρλογο τρόπο γεννήθηκε στους ανθρώπους η νόηση, ολόκληρη η νόηση, που υφίσταται καθεαυτή, στην οποία βρίσκονται τα όντα που υπάρχουν στα αλήθεια και όλες οι ουσίες των όντων. Αυτό είναι στα αλήθεια όχι τόσο το πρωτογενές κάλλος, αλλά και το καθαυτό κάλλος, διότι αντλεί από τον εαυτό του την μορφή του κάλλους και προοδεύει προηγούμενο του χρόνου, ξεκινώντας την κίνηση του από την αιτία του, Θεός, διότι είναι Υιός και Πατήρ του εαυτού του (αυτογέννετος και αυτοπάτωρ). Πράγματι, η πρόοδος συνέβη όχι επειδή εκείνο (ο Θεός αιτία) κινείται στην γέννεση ετούτου (του Νού), αλλά διότι αυτό προόδευσε, γεννώμενο από τον εαυτό του, από τον Θεό, και δεν προόδευσε από μία χρονική αρχή-διότι ο χρόνος δεν υπήρχε ακόμη-αλλά ούτε και όταν ο χρόνος υπήρξε, ο χρόνος είναι κάτι γι’αυτό, διότι ο Νούς είναι πάντοτε έξω από τον χρόνο, και μόνον αυτός είναι αιώνιος. Και καθόσον ο Πρώτος Θεός είναι πάντοτε μοναδικός και μόνος, ακόμη και αν όλα τα πράγματα γεννώντας από αυτόν, επειδή δεν μπορεί να απαριθμηθεί μαζί μ’αυτά, ούτε να ταξινομηθεί μ’αυτά όσον αφορά την αξία τους, έτσι και ο Νούς ο οποίος ήλθε στο αιώνιο Είναι, είναι μόνον έξω από τον χρόνο, αλλά  είναι και αυτός ο ίδιος ο χρόνος των όντων που βρίσκονται στον χρόνο, διότι κατοικεί στην ταυτότητα της υποστάσεως του»  (Πορφύριος, ιστορία της φιλοσοφίας απόσπασμα XXII).

Αυτή η θέση του Πορφύριου, ενώ απερρίφθη από τους Έλληνες Νεοπλατωνικούς, έτυχε λαμπρής υποδοχής από τους Δυτικούς Χριστιανούς στοχαστές οι οποίοι την εκμεταλλεύθηκαν για την επεξεργασία του Τριαδικού δόγματος! Ακόμη δε περισσότερο φανερώνεται, το φαινόμενο της αφομοιώσεως της φιλοσοφίας του Πορφύριου από τους Λατίνους, από την ιδιαίτερη εξέλιξη στην φιλοσοφία του Πορφύριου, της φιλοσοφίας του Πλωτίνου  στο χωρίο που παρουσιάζουμε πιο κάτω, τόσο δε που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε τον Πορφύριο τον φιλόσοφο της Ενότητος, ή της Ενώσεως.

«Πρόσεξε τώρα μήπως ο Πλάτων δεν αφήνει να εννοηθεί τούτο δηλαδή, πώς το Ένα που είναι επέκεινα της Ουσίας και του όντος, δεν είναι ούτε όν ούτε ουσία, ούτε δραστηριότης, αλλά πώς αντιθέτως ενεργεί και πώς Αυτό το ίδιο είναι η καθαρή ενέργεια. Και επομένως Αυτό το ίδιο, μήπως είναι Το ΕΙΝΑΙ που είναι ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΟ ΟΝ; Μετέχοντας αυτού του Είναι, λοιπόν, το δεύτερο ΕΝΑ διαθέτει Ένα παράγωγο Είναι, και αυτό είναι η «μετοχή του Είναι»  Συμπεραίνεται πώς το Είναι, είναι διπλό: το πρώτο προϋπάρχει του όντος, το δεύτερο είναι εκείνο που παράγεται από το ΈΝΑ και το οποίο είναι επέκεινα του όντος: και το ΕΝΑ είναι απολύτως αυτό το ίδιο ΕΙΝΑΙ, κατά κάποιο τρόπο δηλαδή η ιδέα του όντος»

Σχόλιο στον Παρμενίδη, Προρφυρίου : XII 22-23!  Όρα δε μη και αινισσομένω έοικεν ο Πλάτων, ότι το εν τω επέκεινα ουσίας και όντος όν μέν ούκ έστιν ουδέ ουσία ουδέ ενέργεια, ενεργεί δε μάλλον και αυτό το ενεργείν καθαρόν ώστε και αυτό το Είναι το προ του όντος ού μετασχόν το εν άλλο εξ’αυτού έχει εκλινόμενον το είναι, Όπερ εστί μετέχειν όντος. Ώστε διττόν το είναι, το μέν προϋπάρχει του όντος το δε ο επάγεται εκ του όντος του επέκεινα ενός του είναι όντος το απόλυτον και ώσπερ-ιδέα του όντος.

Η διάκριση λοιπόν ανάμεσα στο Είναι και στο όν, του Πορφύριου, αντιπροσωπεύει μία στροφή στην ιστορία της οντολογίας. Για πρώτη φορά το ρήμα «Είναι» συλλαμβάνεται σαν ενέργεια και αυτή η καθαρή ενέργεια ταυτίζεται με την πρώτη αιτία. Το ΕΙΝΑΙ αντιπροσωπεύει το Μέγιστο της δραστηριότητος, της ενέργειας, το Μέγιστο της απλότητος και το Μέγιστο της ακαθοριστίας. Ο Πορφύριος λοιπόν ταυτίζει την ύπαρξη μόνο με το Είναι, με την καθαρή ουσία, στην απόλυτή της ακαθοριστία. Η ουσία, μειωμένη στην απόλυτη καθολικότητα στην ολοκληρωτική απλότητα, είναι μόνον ένα είδος κινήσεως που γεννά μορφή. Δεν υπάρχει λοιπόν διάκριση ανάμεσα στην ύπαρξη και στην ουσία. Το Είναι, είναι καθαρή ενέργεια και ιδέα. Το άπειρο-είναι διακρίνεται για πρώτη φορά από το μετερχόμενο.

Ας προχωρήσουμε όμως λίγο πιο πέρα για να δούμε την σημασία της αγνωσίας του Θεού. Πορφυρίου, Σχόλιο στον Παρμενίδη, III, X, «ΑΡ, ούν ανόμοιος ο Θεός τω νέο και έτερος; Και εάν δεν υπάρχει δε ετερότητος μετουσία, οφείλεται και στο ότι δεν Είναι, ο Νούς. Επί του Θεού πάσα μέν ετερότης και ταυτότης και ομοιότης εκβέβληται και ανομοιότης. ΑΣΧΕΤΟΥ ΑΥΤΟΥ ΟΝΤΟΣ ΑΕΙ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΤ’ΑΥΤΟΝ. Ουδέν γάρ ο Θεός επεκτήσατο (προστίθεται), διότι θα ήταν προηγουμένως, πρίν την  προσθέση (ή την σχέση) Ελλειπής και θα εβλάπτετο η τελειότης του. Εκείνοι λοιπόν που λένε τι δεν είναι ο Θεός είναι καλύτεροι όσων διδάσκουν τι είναι. Διότι πάσαι αι γνωστικαί δυνάμεις το ποιόν μας προσφέρουν, όχι το τι έστι. Και επομένως δεν μπορούν να μας δώσουν αυτό που ψάχνουμε. Διότι ο Θεός όχι μόνον δεν διαθέτει καμμία ποιότητα, αλλά επιπλέον επειδή είναι προούσιος, είναι ξένος από κάθε Είναι και από κάθε έστιν. Η ψυχή δεν διαθέτει κανένα κριτήριο για την γνώση του Θεού. Και πρέπει να μείνει ευχαριστημένη με το της αγνωσίας αυτού εικόνισμα, που δεν είναι γνώσις του Θεού, ο οποίος είναι έξω από κάθε μορφή γνώσεως.

[Εδώ στηρίζεται η θεολογία της εικόνος του Ζηζιούλα. Στην αγνωσία του Θεού! Ο Θεός ανελήφθη στους Ουρανούς και δεν συμμετέχει πλέον άμεσα, στην ζωή μας. Έμμεσα όμως ζούμε την παρουσία του διά του Επισκόπου, που είναι εικών του αγνώστου Θεού. Ποιού όμως. Εφόσον ενσαρκώθηκε; Του εσχατολογικού Θεού της δόξης].

Ο Θεός όμως για τον Πορφύριο, δεν διαθέτει ούτε σχέσεις! Ούτε είναι σχέσεις (όπως διδάσκει εύθαρσως ο Γιανναράς). Διότι, λέει ο Πορφύριος, εμείς προβάλλουμε στον Θεό την σχέση μας με Αυτόν. Πορφύριου Σχόλιο στον Παρμενίδη ΙΙΙ 14 «ώσπερ ούν ει περί δύσεων ηλίου ζητοίμεν. Εάν κάποιος λέγοι ότι δεν είναι του ηλίου η δύσις, διότι η δύσις δεν είναι τίποτε άλλο παρά ο σκοτισμός του Φωτός και ο ερχομός (επαγωγή) της νυκτός, καθότι η ήλιος ουδέποτε σκοτίζεται, αλλά οι επί της γής εισέρχονται στην σκοτεινιά, τότε αυτός λέγει την αλήθεια, ονομάζοντας  πάθημα των επί της γής την δύσιν. Παρομοίως δεν μπορούμε να μιλήσουμε και για την ανατολή του ήλιου, καθότι η ανατολή είναι ο φωτισμός του αέρος που υπάρχει περί την γήν, το δε φώς υπάρχει πάντοτε. Ο ήλιος ούτε φωτίζεται ούτε σκοτίζεται, αλλά το καθένα από αυτό αυτά είναι πάθημα των επί της γής και αυτό που ισχύει για τους εαυτούς τους το μεταφέρουν (το προβάλλουν) στον ήλιο, επειδή αγνοούν αυτό που συμβαίνει. Το ίδιο περίπου συμβαίνει και σε όσους ταξιδεύουν δίπλα στην ακτή, καθώς νομίζουν πώς η Γή κινείται. Το ίδιο συμβαίνει και επί του Θεού, διότι κάθε ετερότης και ταυτότης και ομοιότης είναι ξένα προς τον Θεό, ο οποίος είναι αιωνίως άσχετος (χωρίς σχέση) προς όσα γεννήθηκαν από αυτόν, παρά μόνον όσα υπέστησαν την ανομοίωση από αυτόν και αγωνίζονται να επιστρέψουν σ'αυτόν πιστεύουν πώς οι σχέσεις που εγκαθιδρύονται για την επιστροφή είναι αμοιβαίες και ισχύουν και γι'αυτόν, απλώς αντιστρέφοντας τες.

Όσον αφορά τις κατηγορίες του Αριστοτέλη, το σχόλιο του σ'αυτές, η διάσημη "Εισαγωγή". Έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην πνευματική μοίρα της Δύσεως. Ενώ δηλαδή, ο Πλωτίνος, έκανε μία πολύ σοβαρή κριτική στις κατηγορίες του Αριστοτέλη, διότι τις εξέλαβε από την οντολογική άποψη, ο Πορφύριος τις τοποθετεί στο λογικό επίπεδο. Στην εισαγωγή λοιπόν ερευνώνται με συντομία τα πέντε κατηγορήματα : "Αγαπητέ, δεδομένου πώς για να γίνουν κατανοητές οι κατηγορίες του Αριστοτέλη, είναι αναγκαίο να γνωρίζουμε τι πράγμα είναι το γένος, η διαφορά, το είδος, το ίδιον και το συμβεβηκός και δεδομένου πώς αυτή η ανάλυση είναι βασική για την σύσταση των εννοιών, θα κάνω μία μικρή εισαγωγή σ'αυτές, με όλα όσα μας παρέδωσαν οι αρχαίοι, αναφερόμενος όμως περισσότερο στα πιο απλά θέματα. Δεν θα ερευνήσω το πρόβλημα των γενών και των ειδών. Εάν υπάρχουν δηλαδή αυθυπάρητα ή είναι απλώς διανοητικές έννοιες. Και στην περίπτωση που υφίστανται αν είναι σωματικά ή ασώματα και τέλος αν είναι ξεχωρισμένα ή εάν βρίσκονται μέσα στα αισθητά πράγματα, συναφή μ'αυτά. Αυτή είναι μία πολύπλοκη έρευνα ή οποία θα απαιτούσε έναν άλλον τύπο έρευνας, πολύ πιο βαθύ.

Θα σου εξηγήσω όμως τις κατηγορίες από μία λογική οπτική γωνία και όλα όσα οι αρχαίοι ισχυρίστηκαν πάνω σ'αυτά τα θέματα, και ιδιαιτέρως οι περιπατητικοί.

Από εδώ ξεκίνησε στη Δύση και η μάχη των καθόλου. Ακόμη και σήμερα μερικοί ερμηνεύουν τις κατηγορίες σαν "λογικές μορφές" ενώ στον Αριστοτέλη είναι πάνω απ'όλα "οντολογικά σχήματα". Και ας κλείσουμε αυτή την σύντομη αναφορά μας στον Πορφύριο αναφερόμενος στο διάσημο "λογικό δένδρο"  που επινόησε: "Το μέγιστο γένος είναι εκείνο πάνω από το οποίο δεν μπορεί να υπάρχει κανένα άλλο ανώτερο γένος, ενώ το ελάχιστο είδος είναι εκείνο κάτωθι του οποίου δεν μπορεί να υπάρξει κανένα άλλο κατώτερο είδος. Ενδιάμεσα είδη είναι άλλα τα οποία είναι ταυτοχρόνως είδος και γένος, σε σχέση φυσικά με κάποιο υποκείμενο.

Ας ξεκαθαρίσουμε αυτόν τον λόγο παίρνοντας  σαν παράδειγμα μία κατηγορία. Η "ουσία" είναι αυτή η ίδια ένα γένος, στο οποίο υπάγεται το είδος "σώμα". Εξαρτημένο από το σώμα είναι το ζωντανό όν και σε αυτόν υπάγεται το λογικό ζώο, όπου σ'αυτό υπάγεται με την σειρά του ο άνθρωπος και στον άνθρωπο τέλος υπάγονται ο Σωκράτης, ο Πλάτων και οι υπόλοιποι άνθρωποι (άτομα). Ανάμεσα σε όλους αυτούς τους όρους, η ουσία είναι το μέγιστο γένος, διότι είναι μόνον γένος, ενώάνθρωπος είναι ελάχιστο είδος, διότι είναι μόνον είδος. Το σώμα όμως είναι είδος ουσίας και ταυτοχρόνως και γένος του ζωντανού όντος. Με την σειρά του ζωντανό όν είναι είδος του σώματος και γένος του ζώου και έτσι ζώον είναι είδος του ζωντανού όντος και γένος του λογικού ζώου. Λογικό ζώο είναι είδος του ζώου και γένος του ανθρώπου και άνθρωπος τέλος είναι είδος του λογικού ζώου αλλά δεν είναι γένος των ξεχωριστών ανθρώπων αλλά είναι μόνον είδος".

                                             ΤΕΛΟΣ

Αμέθυστος

"Ασθενής και ωδιπόρος αμαρτίαν ουκ έχει": Η πιο παρεξηγημένη Ιερή Παροιμία του Aρχιμανδρίτου Γεωργίου Xρυσοστόμου

του Aρχιμανδρίτου Γεωργίου Xρυσοστόμου

"Σε ποιες περιπτώσεις μπορούμε θεμιτά και νόμιμα να καταλύσουμε την νηστεία;" είναι ένα σύνηθες ερώτημα πιστών προς τους ιερείς και ιδιαίτερα προς τους πνευματικούς - εξομολόγους. "Aσθενής και οδοιπόρος αμαρτίαν ουκ έχει", είναι μια εξίσου συνηθισμένη απάντηση.
Πρόκειται όμως για μια παρεξήγηση. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι παροιμίες αποτελούν καταστάλλαγμα της μακρόχρονης εμπειρίας των ανθρώπων. Kαι για τον λόγο αυτό αναγνωρίστηκαν παντού και πάντοτε ως αναμφισβήτητες αλήθειες. Mία από τις παροιμίες αυτές είναι και η "ασθενής και ωδιπόρος (ή ωδειπόρος) αμαρτίαν ουκ έχει". Mε απλούστερα λόγια: "Ο άρρωστος και η έγκυος γυναίκα δεν αμαρτάνει εάν δεν νηστέψει".

Σήμερα όμως, οι περισσότεροι παρανοούν την έννοια της παραπάνω ρήσης, είτε από άγνοια της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, είτε από την ανορθόγραφη καταγραφή της λέξης ωδιπόρος (και όχι οδοιπόρος = ταξιδιώτης). Έτσι, η ρήση μετατράπηκε σε "ασθενής και οδοιπόρος αμαρτίαν ουκ έχει" δηλαδή: "Ο άρρωστος και ο ταξιδιώτης δεν έχει αμαρτάνει εάν δεν νηστέψει". Σύμφωνα με την παραπάνω λανθασμένη γραφή, ανάγνωση ή ερμηνεία, ο κάθε ταξιδιώτης (άσχετα εάν έχει ταξιδέψει με αεροπλάνο, πλοίο, τρένο ή αυτοκίνητο) μπορεί να καταλύσει κάθε νηστεία, χωρίς να αμαρτήσει.
Bέβαια εάν κάποιος δεν θέλει να νηστέψει, ας φάει, ό,τι θέλει. Δεν είναι εκεί το πρόβλημα. Tο θέμα είναι να μην εφευρίσκουμε δικαιολογίες, για να δικαιολογήσουμε την αδυναμία μας. Aκόμη και εάν το κείμενο εννοούσε "οδοιπόρο" και όχι "ωδιπόρο", θα δικαιολογούνταν η κατάλυση μόνον στην περίπτωση που αυτός ο (τέλος πάντων) "οδοιπόρος" ήταν κάποιος που περπάτησε επί πολλές ώρες, κατάκοπος και εξαντλημένος από τις κακουχίες του ταξιδιού. Φτάνουμε όμως στο σημείο να απαλλάσσονται από τη νηστεία και όσοι πηγαίνουν μία εκδρομή. Δεν νηστεύουν με τη δικαιολογία ότι ταξίδεψαν.

Aλλά ας εξηγήσουμε τι σημαίνει το ορθό "ωδιπόρος". Πρόκειται για λέξη σύνθετη από την "ωδι" και "πόρος". Για τη λέξη "πόρος" λίγο - πολύ ξέρουμε ότι έχει διάφορες σημασίες, όπως στις λέξεις εύπορος, άπορος, οι πόροι του σώματος. Aκόμη έχουμε το μοναδικό νησί αρσενικού γένους, τον Πόρο. Πολλά χωριά με το όνομα Πόρος, διάφοροι οικισμοί, κάποιο βουνό στη Λευκάδα και μία νησίδα στον Πατραϊκό κόλπο, κοντά στο Aιτωλικό (βλ. περιοδικό Eπάλξεις, 2004).

H λέξη όμως "ωδι" προέρχεται από το ρήμα "ωδίνω", που έχει αρκετές σημασίες (κυριολεκτικά): Έχω ωδίνες, κοιλοπονώ, τίκτω, γεννώ, αλλά και (μεταφορικά) επιθυμώ πάρα πολύ να φάω, κάτι όπως η εγκυμονούσα, κάνω κάτι να τρέμει, σαν την ετοιμόγεννη γυναίκα (βλ. Aντιλεξικόν ή Oνομαστικόν της Nεοελληνικής Γλώσσης, εκδ. β', Aθήναι 1990). Πόσες φορές λοιπόν έχουμε ακούσει ότι η έγκυος γυναίκα ζητά να φάει κάτι, για να μην "ρίξει" το παιδί, να μην αποβάλλει;

Δικαιολογείται έτσι η έγκυος να μην νηστέψει, αν το ζητά ο οργανισμός της, γιατί κινδυνεύει να αποβάλλει το παιδί της. Άλλωστε το ορθό "ωδιπόρος" έχει και εννοιολογική συνάφεια με το "ασθενής", καθώς και τα δύο αναφέρονται σε καταστάσεις σωματικής ανάγκης και αδυναμίας, που δικαιολογεί την κατάλυση της νηστείας. Γι' αυτό και τίθεται μεταξύ των δύο λέξεων το συνδετικό "και", που συνδέει παρεμφερείς έννοιες, αλλιώς στην περίπτωση του "οδοιπόρου" θα υπήρχε το διαζευκτικό "ή", που συνδέει έννοιες εννοιολογικά διαφορετικές.

Έτσι, ο ταξιδιώτης δεν δικαιολογείται. Aκόμη και αν ο σοφός που είπε την παροιμία εννοούσε τον πολύ κατάκοπο, τότε θα την έλεγε διαφορετικά. Θα χρησιμοποιούσε ενδεχόμενα λέξεις, όπως: Καταβεβλημένος, εξαντλημένος, καταπονημένος, καταπληγωμένος κ.α.

Bέβαια οι δύσπιστοι πρέπει να έχουν πολύ καλή εγκυκλοπαίδεια, για να συμφωνήσουν μαζί μας. Πάντως θα έχουν ακούσει για τις ωδίνες του τοκετού και ίσως το "ώδινεν όρος και έτεκε μυν". Ίσως πάλι να έχουν αντίρρηση στο συντακτικό, γιατί το θέμα του ρήματος "ωδίνω" είναι "ωδιν" και συνεπώς «ωδιν + πόρος = ωδινπόρος». Aλλά το γράμμα "ν" πριν από το "π" εξαφανίζεται, γιατί δεν έχουμε λέξεις με συνεχόμενα τα γράμματα "ν" και "π". Aντίθετα, έχουμε συνεχόμενα τα "π" και "ν", όπως πνοή. Kάποιες φορές το "ν" μετατρέπεται σε "μ", όπως «σύν + πνοια = σύμπνοια».

Έπειτα από όλα αυτά, ιερείς, θεολόγοι, ιεροκήρυκες, εξομολόγοι και κάθε χριστιανός καλής θελήσεως, ας διαφωτίσουμε και τους υπόλοιπους ότι η σωστή παροιμία είναι: "Ασθενής και ωδιπόρος αμαρτίαν ουκ έχει". Πρόκειται για μια παροιμία πολύ χρήσιμη στην εποχή μας. Είναι πολλοί εκείνοι που νηστεύουν, αλλά δεν λείπουν και εκείνοι που θέλουν να βρίσκουν "νόμιμες" υπεκφυγές, να ζαχαρώνουν το χάπι και να κάνουν την αδυναμία τους ανάγκη.

http://sites.google.com/site/orthodoxy1054/

Είναι αυτά Χριστούγεννα;

Χριστούγεννα παγκοσμιοποιημένα ἤ Ἐλληνορθόδοξα;

Πολλὲς φορὲς κατὰ τὸ πάρελθον ἐπεχειρήθη νὰ καταργηθῇ ἡ ἑορτὴ τῶν Χριστουγεννων διὰ τῆς βίας ἀπὸ τὸ χριστιανικὸ πλήρωμα τῆς ἐκκλησίας. Τὸ 1644 στὴν Βρεττανία, ὁ Ὄλιβερ Κρόμγουελ καὶ τὸ κόμμα τῶν πουριτανῶν, ἐθέλησαν νὰ καταργήσουν μὲ νόμο τὰ Χριστούγεννα. Ἔτσι ἡ ἥμερα ἀπηγορεύθη νὰ εἶναι ἀργία, ἡ δὲ βουλὴ συνεδρίαζε κάθε χρόνο τὴν ἥμερα τῶν Χριστουγέννων γιά περισσότερο ἀπὸ μία δεκαετία.

Τὸν περασμένο αἰῶνα στὴν κομμουνιστικὴ Ῥωσσία εἶχαν ἀπαγορευθῇ τὰ Χριστούγεννα ἀπὸ τὸ 1917 ὡς τὸ 1990 ὁπὀτε καὶ κατέρρευσε τὸ καθεστώς. Ἐπὶ κυβερνήσεως δὲ Στάλιν εἶχαν ἀντικατασταθῇ ἀπὸ τὰ σταλινούγεννα!

Ἡ χειρότερη ὅμως πολεμικὴ τῶν Σιωνιστῶν εἲναι αὐτὴ τῆς ἐκκοσμικεύσεως τῶν Χριστουγέννων, ἡ ὁποία μεταβάλῃ τὸ ὑπερκόσμιο γεγονὸς σὲ ἐγκόσμιο καὶ ὑλιστικό. Ἐφθάσαμε σήμερα, νὰ προβάλουμε μία ἐντελῶς εἰδωλολατρικὴ ἀτμόσφαιρα στὰ σπίτια μας καὶ ὡς ἐκ τούτου καὶ στὴν κοινωνία μας, ἀφοῦ ἔτσι μᾶς προτιμᾷ ἡ παγκοσμιοποίηση καὶ ἡ κίνηση τῆς Νέας Ἐποχῆς.

Στὶς ΗΠΑ οἱ λεγόμενοι «πολιτικὰ ὀρθοὶ Ἀμερικανοί», ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς μὴ προσβολῆς τάχα τῶν ἀλλοθρήσκων (βλέπε καὶ τοὺς ἐν Ἑλλάδι διαννοουμένους) ἔχουν ἐπιδοθῇ σὲ ἔναν ἀγῶνα ἀπαλείψεως κάθε ἀναφορᾶς στὰ Χριστούγεννα. Ὅμως καὶ στὴν ὀρθοδόξη(;) πατρίδα μας εἶναι δυσεύρετες πλέον οἱ εὐχετήριες κάρτες ποὺ ἀναγράφουν «καλὰ Χριστούγεννα», ἀφοῦ βεβαίως ὁ νεοέλληνας μόνον ὡς ἀπλὲς γιορτὲς ἤ διακοπὲς ἐκλαμβάνει τὰ Χριστούγεννα. Ἀκόμη καὶ ἡ «ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ» συγχρονισμένη σὲ αὐτὸ τὸ πνεῦμα καὶ ὄχι στὸ ἑλληνορθόδοξο (ρωμαίικο) γράφει ἀπὸ τὰ Χριστούγεννα τοῦ 2004 σὲ ὅλες τὶς φωτεινὲς ἐπιγραφὲς της «καλὲς γιορτὲς».

Ἐπιπροσθέτως....
κατάφερε δυστυχῶς ἡ παγκοσμιοποίηση νὰ πιστέψουμε πὼς Χριστούγεννα χωρὶς δένδρο δὲν ὑφίστανται!!! Τὸ δένδρο κατέληξε νὰ εἶναι τὸ παγκόσμιο σύμβολο τῶν Χριστουγέννων καὶ ταυτοχρόνως κατέληξε νὰ βρίσκεται στὸ ἐπίκεντρό τῆς ἑορτῆς, μετατοπίζοντας τὴν προσοχή μας καὶ ἀπὸ Αὐτὸ τὸ Θεῖο Βρέφος. Τὸ ἔθιμο αὐτὸ δὲν ἔχει καμμία σχέση μὲ τὶς ἑλληνορθόδοξες παραδόσεις μας, πρὶν ἀπὸ δύο αἰῶνες ἦταν τελείως ἄγνωστο σὲ ὅλο τὸν κόσμο πλὴν τῆς Γερμανίας καὶ ἔχει παντελῶς παγανιστικὲς ρίζες. Γράφει ὁ π. Θ. Ζήσης, καθηγητὴς πανεπιστημίου στὴν θεολογικὴ σχολή: «Ἀπὸ τὶς πληροφορίες τῶν πηγῶν, τῆς βιβλιογραφίας καὶ τῆς ζωντανῆς ἐμπειρίας καὶ πραδόσεως δὲν ἀπομένει ἴχνος ἀμφιβολίας περὶ τοῦ ὅτι τὸ χριστουγεννιάτικο δένδρο εἶναι ξενόφερτο ἔθιμο. Ἀποτέλει αὐτὸ κατασταλλαγμένη καὶ ἀμάχητη γνώση.»1 Ὅπως ἔγραψε καὶ ὁ καθηγητὴς λαογραφίας Δ. Λουκάτος ἐμφανίστηκε γιὰ πρώτη φόρα τὸ 1833 στὸ Ναυπλιο ἐπὶ Ὀθωνος. Ἀπὸ τότε ἐπεκτάθηκε στὶς λίγες ἀριστοκρατικὲς οἰκογένειες τῶν Ἀθηνῶν. Ἕναν αἰῶνα μετά, κατὰ τὴν γερμανικὴ κατοχή, ἐπεκτάθηκε καὶ στὰ εὐρύτερα λαϊκὰ στρωματά. Μετὰ τὴν ἀπελευθέρωση καὶ μάλιστα μετὰ τὸ 1950 διεδόθηκε περισσότερο ἀπὸ τοὺς Ἀγγλους καὶ τοὺς Ἀμερικανοὺς ποὺ παρέμειναν στὴν Ἑλλάδα.

Κι ἂν δὲν νοοῦνται Χριστούγεννα χωρὶς δένδρο, ὁμοίως δὲν νοοῦνται Χριστούγεννα χωρὶς «Ἀη Βασίλη»! Ἀκόμη καὶ ὡς πρὸς τὸ ὄνομά του ἡ παγκοσμιοποιημένη ἐκδοχὴ τοῦ ἄη Βασίλη προκαλεῖ σύγχυση. «Σάντα Κλάους» τὸν λένε οἱ Δυτικοί, ὄνομα ποῦ παραπέμπει στὸν Ἅγιο Νικόλαο. Ὑπάρχει ὅμως σύγκριση; Ἀπὸ τὴν Ἑσπερία (Σκανδιναυία) ὁ ἕνας, ἀπὸ τὴν Ρωμανία (Βυζάντιο) ὁ ἕτερος. Λίαν στρουμπουλὸς ὁ ἕνας, μᾶλλον ἀσκητικὸς καὶ ὀλιγαρκὴς ὁ δεύτερος. Γέρος μὲ λεύκη γενειάδα ὁ φράγκος, νέος μὲ μαῦρα μακριὰ γένεια ὁ δικός μας.
(Από Φιλούμενος)

Ο Χριστός αναφέρεται στις Γραφές.

Ο Χριστός ομιλεί ο ίδιος στο Ευαγγέλιο για την Θεότητα, τα Άγια Πάθη και την Ανάσταση Του, αναφερόμενος στις Γραφές.

1

Ο Χριστός ο ίδιος έκανε αυτή την ενδιαφέρουσα ερώτηση στους Φαρισαίους:
41 Συνηγμένων δὲ τῶν Φαρισαίων ἐπηρώτησεν αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς 42 λέγων• Τί ὑμῖν δοκεῖ περὶ τοῦ Χριστοῦ; τίνος υἱός ἐστι; λέγουσιν αὐτῷ• Τοῦ Δαυῒδ. 43 λέγει αὐτοῖς• Πῶς οὖν Δαυῒδ ἐν Πνεύματι Κύριον καλεῖ αὐτὸν λέγων, 44 εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου, κάθου ἐκ δεξιῶν μου ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου; 45 εἰ οὖν Δαυῒδ καλεῖ αὐτὸν Κύριον, πῶς υἱὸς αὐτοῦ ἐστι; (Ματθαίου κβ΄41-45)
ο Χριστός αναφέρθηκε στον Ψαλμό 110:1.

2

λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς• Οὐδέποτε ἀνέγνωτε ἐν ταῖς γραφαῖς, λίθον ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες, οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφαλὴν γωνίας• παρὰ Κυρίου ἐγένετο αὕτη, καὶ ἔστι θαυμαστὴ ἐν ὀφθαλμοῖς ἡμῶν; 43 διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν ὅτι ἀρθήσεται ἀφ' ὑμῶν ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ καὶ δοθήσεται ἔθνει ποιοῦντι τοὺς καρποὺς αὐτῆς• 44 καὶ ὁ πεσὼν ἐπὶ τὸν λίθον τοῦτον συνθλασθήσεται• ἐφ' ὃν δ' ἂν πέσῃ λικμήσει αὐτόν.. (Ματθαίου κα΄42).

17 ὁ δὲ ἐμβλέψας αὐτοῖς εἶπε• Τί οὖν ἐστι τὸ γεγραμμένον τοῦτο, λίθον ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες, οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφαλὴν γωνίας; 18 πᾶς ὁ πεσὼν ἐπ' ἐκεῖνον τὸν λίθον συνθλασθήσεται• ἐφ' ὃν δ' ἂν πέσῃ, λικμήσει αὐτόν. (βλέπε Λουκά ιζ΄18).
Για τον πιστό, ο Χριστός είναι ο ΑΚΡΟΓΩΝΙΑΙΟΣ ΛΙΘΟΣ, και είναι πολύτιμος. Για τον άπιστο, ο Χριστός είναι η ΠΕΤΡΑ ΠΡΟΣΚΟΜΜΑΤΟΣ ή η ΠΕΤΡΑ ΣΚΑΝΔΑΛΟΥ. Στον ένα, ο Χριστός, ο Βράχος δίνει παντοτινή σωτηρία, στον άλλο, φέρνει καταδίκη. Αυτοί που σκοντάφτουν στην απιστία τους, απορρί¬πτουν τον Χριστό και πέφτουν στην αιώνια καταστροφή τους.

3

16 Καὶ ἦλθεν εἰς Ναζαρέτ, οὗ ἦν τεθραμμένος, καὶ εἰσῆλθεν κατὰ τὸ εἰωθὸς αὐτῷ ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῶν σαββάτων εἰς τὴν συναγωγήν, καὶ ἀνέστη ἀναγνῶναι. 17 καὶ ἐπεδόθη αὐτῷ βιβλίον Ἡσαΐου τοῦ προφήτου, καὶ ἀναπτύξας τὸ βιβλίον εὗρεν τὸν τόπον οὗ ἦν γεγραμμένον• 18 Πνεῦμα Κυρίου ἐπ' ἐμέ, οὗ εἵνεκεν ἔχρισέ με εὐαγγελίσασθαι πτωχοῖς ἀπέσταλκέ με ἰάσασθαι τοὺς συντετριμμένους τὴν καρδίαν, 19 κηρύξαι αἰχμαλώτοις ἄφεσιν καὶ τυφλοῖς ἀνάβλεψιν, ἀποστεῖλαι τεθραυσμένους ἐν ἀφέσει, κηρύξαι ἐνιαυτὸν Κυρίου δεκτόν. 20 καὶ πτύξας τὸ βιβλίον ἀποδοὺς τῷ ὑπηρέτῃ ἐκάθισε• καὶ πάντων ἐν τῇ συναγωγῇ οἱ ὀφθαλμοὶ ἦσαν ἀτενίζοντες αὐτῷ. 21 ἤρξατο δὲ λέγειν πρὸς αὐτοὺς ὅτι Σήμερον πεπλήρωται ἡ γραφὴ αὕτη ἐν τοῖς ὠσὶν ὑμῶν.( Λουκά δ΄16-21)

4

55 Ἐν ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ εἶπεν ὁ Ἰησοῦς τοῖς ὄχλοις• Ὡς ἐπὶ λῃστὴν ἐξήλθετε μετὰ μαχαιρῶν καὶ ξύλων συλλαβεῖν με• καθ' ἡμέραν πρὸς ὑμᾶς ἐκαθεζόμην διδάσκων ἐν τῷ ἱερῷ, καὶ οὐκ ἐκρατήσατέ με. 56 τοῦτο δὲ ὅλον γέγονεν ἵνα πληρωθῶσιν αἱ γραφαὶ τῶν προφητῶν (Ματθαίος 26:55-56).

5

Είναι πολύ ενδιαφέρον να θυμηθούμε ότι ο ίδιος ο Χριστός ανέφερε αυτή τη Γραφή (Ησαΐας 53:12) αμέσως πριν απ’ τη δική Του σταύρωση:
37 λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι ἔτι τοῦτο τὸ γεγραμμένον δεῖ τελεσθῆναι ἐν ἐμοί, τὸ καὶ μετὰ ἀνόμων ἐλογίσθη• (Λουκά κβ΄37).
Και έτσι, αυτή η προφητεία και η εκπλήρωσή της, γίνεται μία από τις αξιοσημείωτες εκείνες συμπτώσεις μεταξύ των προφητειών και του πάθους του Σωτήρα μας, οι οποίες έγιναν από τη Θεία Πρόνοια, ότι δηλαδή ο Χριστός θα έπρεπε να σταυρωθεί μεταξύ των δύο ληστών. (Βλέπε Ματθαίο 27:38).

6

22 εἰ μὴ ἦλθον καὶ ἐλάλησα αὐτοῖς, ἁμαρτίαν οὐκ εἴχον• νῦν δὲ πρόφασιν οὐκ ἔχουσι περὶ τῆς ἁμαρτίας αὐτῶν. 23 ὁ ἐμὲ μισῶν καὶ τὸν πατέρα μου μισεῖ. 24 εἰ τὰ ἔργα μὴ ἐποίησα ἐν αὐτοῖς ἃ οὐδεὶς ἄλλος πεποίηκεν, ἁμαρτίαν οὐκ εἴχον• νῦν δὲ καὶ ἑωράκασι καὶ μεμισήκασι καὶ ἐμὲ καὶ τὸν πατέρα μου. 25 ἀλλ' ἵνα πληρωθῇ ὁ λόγος ὁ γεγραμμένος ἐν τῷ νόμῳ αὐτῶν, ὅτι ἐμίσησάν με δωρεάν (Ιωάννη ιε΄22-25)

7

18 οὐ περὶ πάντων ὑμῶν λέγω• ἐγὼ οἶδα οὓς ἐξελεξάμην• ἀλλ' ἵνα ἡ γραφὴ πληρωθῇ, ὁ τρώγων μετ' ἐμοῦ τὸν ἄρτον ἐπῆρεν ἐπ' ἐμὲ τὴν πτέρναν αὐτοῦ. 19 ἀπ' ἄρτι λέγω ὑμῖν πρὸ τοῦ γενέσθαι, ἵνα ὅταν γένηται πιστεύσητε ὅτι ἐγώ εἰμι.(Ιωάννη ιγ΄18-19)

8

37 Ἐν δὲ τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ τῇ μεγάλῃ τῆς ἑορτῆς εἱστήκει ὁ Ἰησοῦς καὶ ἔκραξε λέγων• Ἐάν τις διψᾷ, ἐρχέσθω πρός με καὶ πινέτω. 38 ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ, καθὼς εἶπεν ἡ γραφή, ποταμοὶ ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ῥεύσουσιν ὕδατος ζῶντος. 39 τοῦτο δὲ εἶπε περὶ τοῦ Πνεύματος οὗ ἔμελλον λαμβάνειν οἱ πιστεύσαντες εἰς αὐτόν• οὔπω γὰρ ἦν Πνεῦμα Ἅγιον, ὅτι Ἰησοῦς οὐδέπω ἐδοξάσθη. 40 πολλοὶ οὖν ἐκ τοῦ ὄχλου ἀκούσαντες τὸν λόγον ἔλεγον• Οὗτός ἐστιν ἀληθῶς ὁ προφήτης• 41 ἄλλοι ἔλεγον• Οὗτός ἐστιν ὁ Χριστός• οἱ δὲ ἔλεγον• Μὴ γὰρ ἐκ τῆς Γαλιλαίας ὁ Χριστὸς ἔρχεται; 42 οὐχὶ ἡ γραφὴ εἶπεν ὅτι ἐκ τοῦ σπέρματος Δαυῒδ καὶ ἀπὸ Βηθλέεμ τῆς κώμης, ὅπου ἦν Δαυῒδ, ὁ Χριστὸς ἔρχεται; (Ιωάννη ζ΄37-42)

9

43 ἀπεκρίθη οὖν ὁ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς• Μὴ γογγύζετε μετ' ἀλλήλων. 44 οὐδεὶς δύναται ἐλθεῖν πρός με, ἐὰν μὴ ὁ πατὴρ ὁ πέμψας με ἑλκύσῃ αὐτόν, καὶ ἐγὼ ἀναστήσω αὐτὸν ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. 45 ἔστι γεγραμμένον ἐν τοῖς προφήταις• καὶ ἔσονται πάντες διδακτοὶ Θεοῦ. πᾶς ὁ ἀκούων παρὰ τοῦ πατρὸς καὶ μαθὼν ἔρχεται πρός με.

10

39 ἐρευνᾶτε τὰς γραφάς, ὅτι ὑμεῖς δοκεῖτε ἐν αὐταῖς ζωὴν αἰώνιον ἔχειν• καὶ ἐκεῖναί εἰσιν αἱ μαρτυροῦσαι περὶ ἐμοῦ• 40 καὶ οὐ θέλετε ἐλθεῖν πρός με ἵνα ζωὴν ἔχητε.(Ιωάννη ε΄39-40)

11

45 μὴ δοκεῖτε ὅτι ἐγὼ κατηγορήσω ὑμῶν πρὸς τὸν πατέρα• ἔστιν ὁ κατηγορῶν ὑμῶν Μωϋσῆς, εἰς ὃν ὑμεῖς ἠλπίκατε. 46 εἰ γὰρ ἐπιστεύετε Μωϋσεῖ, ἐπιστεύετε ἂν ἐμοί• περὶ γὰρ ἐμοῦ ἐκεῖνος ἔγραψεν. 47 εἰ δὲ τοῖς ἐκείνου γράμμασιν οὐ πιστεύετε, πῶς τοῖς ἐμοῖς ῥήμασι πιστεύσετε; (Ιωάννη ε΄45-47).

12

διὰ τοῦτο ἐν παραβολαῖς αὐτοῖς λαλῶ, ὅτι βλέποντες οὐ βλέπουσι καὶ ἀκούοντες οὐκ ἀκούουσι οὐδὲ συνιοῦσι, 14 μήποτε ἐπιστρέψωσι• καὶ τότε πληρωθήσεται αὐτοῖς ἡ προφητεία Ἡσαΐου ἡ λέγουσα• ἀκοῇ ἀκούσετε καὶ οὐ μὴ συνῆτε, καὶ βλέποντες βλέψετε καὶ οὐ μὴ ἴδητε• 15 ἐπαχύνθη γὰρ ἡ καρδία τοῦ λαοῦ τούτου, καὶ τοῖς ὠσὶ βαρέως ἤκουσαν, καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν ἐκάμμυσαν, μήποτε ἴδωσι τοῖς ὀφθαλμοῖς καὶ τοῖς ὠσὶν ἀκούσωσι καὶ τῇ καρδίᾳ συνῶσι καὶ ἐπιστρέψωσι, καὶ ἰάσομαι αὐτούς. 16 ὑμῶν δὲ μακάριοι οἱ ὀφθαλμοὶ ὅτι βλέπουσι, καὶ τὰ ὦτα ὑμῶν ὅτι ἀκούουσιν. 17 ἀμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν ὅτι πολλοὶ προφῆται καὶ δίκαιοι ἐπεθύμησαν ἰδεῖν ἃ βλέπετε, καὶ οὐκ εἶδον, καὶ ἀκοῦσαι ἃ ἀκούετε, καὶ οὐκ ἤκουσαν. Ματθ.ιγ΄13-17)

13

15 ἰδόντες δὲ οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖς τὰ θαυμάσια ἃ ἐποίησε καὶ τοὺς παῖδας κράζοντας ἐν τῷ ἱερῷ καὶ λέγοντας, ὡσαννὰ τῷ υἱῷ Δαυῒδ, ἠγανάκτησαν 16 καὶ εἶπον αὐτῷ• Ἀκούεις τί οὗτοι λέγουσιν; ὁ δὲ Ἰησοῦς λέγει αὐτοῖς• Ναί• οὐδέποτε ἀνέγνωτε ὅτι ἐκ στόματος νηπίων καὶ θηλαζόντων κατηρτίσω αἶνον; (Ματθ.κα΄15—16)

14

Τότε λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς• 31 Πάντες ὑμεῖς σκανδαλισθήσεσθε ἐν ἐμοὶ ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ• γέγραπται γάρ, πατάξω τὸν ποιμένα, καὶ διασκορπισθήσονται τὰ πρόβατα τῆς ποίμνης• 32 μετὰ δὲ τὸ ἐγερθῆναί με προάξω ὑμᾶς εἰς τὴν Γαλιλαίαν. ( Ματθ. κστ΄30-32).

15

ἢ δοκεῖς ὅτι οὐ δύναμαι ἄρτι παρακαλέσαι τὸν πατέρα μου, καὶ παραστήσει μοι πλείους ἢ δώδεκα λεγεῶνας ἀγγέλων; 54 πῶς οὖν πληρωθῶσιν αἱ γραφαὶ ὅτι οὕτω δεῖ γενέσθαι; (Ματθ. Κστ΄53-54).

16

καὶ αὐτὸς εἶπε πρὸς αὐτούς• Ὦ ἀνόητοι καὶ βραδεῖς τῇ καρδίᾳ τοῦ πιστεύειν ἐπὶ πᾶσιν οἷς ἐλάλησαν οἱ προφῆται! 26 οὐχὶ ταῦτα ἔδει παθεῖν τὸν Χριστὸν καὶ εἰσελθεῖν εἰς τὴν δόξαν αὐτοῦ; 27 καὶ ἀρξάμενος ἀπὸ Μωϋσέως καὶ ἀπὸ πάντων τῶν προφητῶν διερμήνευσεν αὐτοῖς ἐν πάσαις ταῖς γραφαῖς τὰ περὶ ἑαυτοῦ. (Λουκά κδ΄25-27).

17

44 εἶπε δὲ αὐτοῖς• Οὗτοι οἱ λόγοι οὓς ἐλάλησα πρὸς ὑμᾶς ἔτι ὢν σὺν ὑμῖν, ὅτι δεῖ πληρωθῆναι πάντα τὰ γεγραμμένα ἐν τῷ νόμῳ Μωϋσέως καὶ προφήταις καὶ ψαλμοῖς περὶ ἐμοῦ. 45 τότε διήνοιξεν αὐτῶν τὸν νοῦν τοῦ συνιέναι τὰς γραφάς, 46 καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὅτι Οὕτω γέγραπται καὶ οὕτως ἔδει παθεῖν τὸν Χριστὸν καὶ ἀναστῆναι ἐκ νεκρῶν τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ, 47 καὶ κηρυχθῆναι ἐπὶ τῷ ὀνόματι αὐτοῦ μετάνοιαν καὶ ἄφεσιν ἁμαρτιῶν εἰς πάντα τὰ ἔθνη, ἀρξάμενον ἀπὸ Ἱερουσαλήμ.

Ο ΑΕΙΜΝΗΣΤΟΣ ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΣ ΙΓΝΑΤΙΟΣ ΜΠΕΤΣΗΣ ΕΝΑΣ ΑΛΗΘΙΝΟΣ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

῾Η περίοδος 1955-1970 ἦσαν μία ἀπό τίς πιό κρίσιμες τοῦ ᾿Αγῶνος τῆς Γνησίας ᾿Ορθοδόξου ᾿Εκκλησίας. Οἱ γνήσιοι ὀρθόδοξοι χριστιανοί ζοῦν ἀκόμη στόν ἀπόηχο τῶν μεγάλων διωγμῶν τοῦ 50. Μετά τίς ἱστορικές χειροτονίες τοῦ 1948 τά πράγματα δυσκολεύουν. Διότι ἐγείρεται ἄλλου εἴδους φοβερός διωγμός, ὁ ὀποῖος φέρει τούς ᾿Ορθοδόξους στήν ἀνάγκη διατυπώσεως βασικῶν θεμελιωδῶν θέσεων ᾿Εκκλησιολογίας - ῾Ομολογίας τῆς ᾿Εκκλησίας τῶν Γ.Ο.Χ., καί ἀπολογητικῆς διά τάς ἱστορικάς ἐκείνας χειροτονίας.

Τώρα ἀρχίζει νά προβάλλει ἡ ἀνάγκη καλυτέρας ἐκκλησιαστικῆς ὀργανώσεως, κατά τό ἀνθρώπινον, τῆς ᾿Εκκλησίας, καί πρός ἀντιμετώπισιν τῶν ἐξωτερικῶν ἐχθρῶν, ἀλλά καί διά τήν καλυτέραν ἐσωτερικήν ἀνασυγκρότησιν. Οἱ Κληρικοί τῆς Γνησίας ᾿Ορθοδόξου ᾿Εκκλησίας ἦσαν κατά τό πλεῖστον ἁπλοϊκοί καί ἀγράμματοι ἄνθρωποι, μέ ζέουσαν ὅμως πίστιν καί ὁμολογίαν, ἕτοιμοι διά κάθε θυσίαν. Τό ἱεραποστολικό τους ἔργο εἶναι ζωντανό. ᾿Αγωνίζονται μόνοι γιά τήνν᾿Ορθοδοξία.

Κάποιοι Κληρικοί πού γυρνᾶνε ἀπό τό νέο ῾Ημερολόγιο εἶναι γι᾿ αὐτούς πηγή χαρᾶς. Τούς δίδει νέες δυνάμεις. Τούς κάμνει νά ἀγωνίζωνται μέ περισσότερον ζῆλον. Καί οἱ χριστιανοί παίρνουν καινούργιες δυνάμεις. Γίνονται ἀκόμη πιό ζωντανοί στήν πίστι τους καί ἀγωνιστές στήν ζωή τους. Γι αὐτό, αὐτούς τούς Κληρικούς πού ἐπέστρεφαν τούς ὑπεδέχοντο μέ μιά ἰδιαιτέρα χαρά. Τό ἔβλεπαν σάν νίκη τῆς ᾿Ορθοδοξίας. ῞Οταν μάλιστα ἐτύχαινε νά εἶναι ὁ Κληρικός αὐτός ζηλωτής καί ἀγωνιστής, τότε ἀκόμη περισσότερον ἐχαίροντο. Κάτι τέτοιο συνέβη μέ τόν π. ᾿Ιγνάτιο. ῏Ηταν ἕνας μορφωμένος Κληρικός, πρώην σπουδαστής τῆς Ιατρικῆς χειροτονημένος στήν ᾿Αγγλία ἀπό τόν ᾿Επίσκοπο Θυατείρων ᾿Αθηναγόρα, ὁ ὀποῖος ὅμως ἐλθών εἰς τήν Γνησίαν ᾿Ορθόδοξον ᾿Εκκλησίαν ἐγένετο δεκτός μέ πολλές ἐλπίδες.

῾Η παρουσία του στόν ᾿Αγῶνα τῆς ᾿Ορθοδοξίας δυνάμωνε τόν ᾿Αγῶνα, κατά τό ἀνθρώπινον. Στήν ἀρχή προωθήθηκε εἰς τά Γραφεὶα τῆς ῾Ιερᾶς Συνόδου. ᾿Απεδείχθη, ὅμως, ὅτι ἡ θέσις του δέν ἦταν γιά κεῖ. ῾Η ἀποστολή του ἦταν στήν ῾Ιεραποστολή. ῏Ηταν ὁ Κληρικός πού σέ λίγο θά ὤργωνε καί θά συγκλόνιζε ὅλην τήν ῾Ελλάδα. Μέ τό ζωντανό του παράδειγμα. μέ τήν ἀσκητική του ζωή. ῞Οπου κι᾿ ἄν πήγαινε δημιουργοῦσε μιά ἀντίσταση κατά τοῦ κακοῦ, ἔφκιανε ἕνα πυρῆνα ἀγωνιστικό. Θύμιζε στό ζῆλο τόν ἅγιο Κοσμᾶ, στήν ἀγωνιστικότητα τόν Παπουλάκο, ἤ τόν Κοσμᾶ τόν Φλαμιάτο, καί στήν ἀσκητικότητα, ὅπως εἶπε ὁ ἀείμνηστος π. Εὐγένιος, τόν Μέγα Βασίλειο. ῏Ηταν αὐτός πού θά γινόταν ὁ ἱδρυτής πολλῶν ἐνοριῶν καί ὁ πνευματικός καθοδηγητής πολλῶν ᾿Ορθοδόξων σέ ὅλη τήν ῾Ελλάδα. ῏Ηταν ζηλωτής σέ ὅλους τούς τομεῖς καί ἄτεγκτος ὑπερασπιστής τῆς ἀληθείας καί τοῦ δικαίου. Δέν ἐδέχετο συμβιβασμούς. Γι᾿ αὐτό καί ἐδέχθη πολλούς διωγμούς. ῏Ηταν αὐτός τέλος πού ἔφυγε ἀπ᾿ αὐτή τήν ζωή τρόπον τινά σάν διωγμένος καί ἐξωρισμένος, καί μάλιστα ἀπό συναδέλφους του Κληρικούς.

Μπορεῖ νά πῶ πώς ἡ ζωή του μᾶς θυμίζει ἐκεῖνο πού ἔλεγε ἕνας μεγάλος Πατέρας τῆς ᾿Εκκλησίας: "Εἶναι καλύτερον νά διώκωμαι εἰς τά φαράγγια καί τά βουνά καί εἰς τά πελάγη καί νά εἶμαι μαζί μέ τήν ἀλήθεια, παρά νά ἔχω δόξα μεγάλη καί εὐημερία καί νά ζῶ μέσα στό ψεῦδος. Διότι, ὅταν ἔχω μαζί μου τήν ἀλήθεια ἔχω τά πάντα, ὅταν ὅμως ἔχω τό ψεῦδος δέν ἔχω οὔτε τόν ἐαυτό μου...ἐκεῖνος πού ἔχει μαζί του τήν ἀλήθεια εἶναι ἀγέραστος καί ἀμάραντος, ἔχει ζῆλον πιό θερμόν ἀπό τόν ἥλιον καί ὁ λόγος του εἶναι πιό κοφτρεός ἀπό τό ξίφος, ὁ δέ βίος του εἶναι πιό ἐλαφρύς καί ἀπό τόν ἀετό". Καί πραγματικά ὁ π. ᾿Ιγνάτιος ἀγαποῦσε τόσο πολύ τήν ἀλήθεια πού ἔμεινε ἀγέραστος. Τό σῶμά του ἀπό τήν νηστεία καί τήν ἄσκησι ἦταν γερασμένο, ἔστω καί ἄν ἦταν ἀκόμη νέος, ὅμως ἡ ψυχή του ἦταν ἀγέραστη. Γι αὐτό καί τό παράδειγμά του συγκινοῦσε, καί ὁ λόγος του καί ἡ ζωή του εἶναι καί μέχρι σήμερον ὑπόδειγμα ἀγωνιστικότητος γιά πολλούς.

Τόν ῾Ιερομ. π. ᾿Ιγνάτιο τόν γνώρισαν πολλοί πρίν τόν δοῦν. ῾Η φήμη του προέτρεχε παντοῦ. Αὐτό συνέβη καί μέ μένα. Στήν Λευκάδα πού ἤμουν, ὅταν πήγαινα στό Γυμνάσιο, μοῦ φαίνεται πώς κάποια βιβλία πού εἶχαν πέσει στά χέρια μου, ἦταν βιβλία καί ἔντυπα τοῦ π. ᾿Ιγνατίου. Θυμᾶμαι ἕνα μικρό βιβλιαράκι πού ἦταν ἑρμηνεία καί σχόλια σέ μιά ἐπιστολή τοῦ ᾿Αποστόλου Παύλου. Μοῦ ἔκανε ἐντύπωσι ὁ τρόπος πού ἔγραφε καί ἐσχολίαζε. ᾿Εκδήλωνε πάντα τόν θαυμασμό του στόν ᾿Απόστολο τῶν ᾿Εθνῶν Παῦλο. ῞Οπως διεπίστωσα ἀργότερα ἀπό τά γραπτά του θαύμαζε τόν ᾿Απόστολο τῶν ᾿Εθνῶν, καί ἴσως στίς μικρές περιοδεῖές του νά εἶχε ἐκεῖνο πρότυπο ζωῆς. Εἶναι πολύ χαρακτηριστικόν κάτι πού ἔγραψε σέ ἕνα ἄρθρου του: "῏Ω Παῦλε, Παῦλε! Πόσον σέ θαυμάζω! Θαυμάζω τήν δύναμίν σου, τό θάρρος σου, τόν ἡρωϊσμόν σου! ᾿Εσύ ζῶντας ἀκόμη τοὐς κάμνεις νεκρούς. ᾿Εσύ δέν ξέρεις συμβιβασμούς, ὑποχωρήσεις, ὑποκρισίες, ὑποχωρήσεις.᾿Εσύ κτυπᾶς κατ᾿ εὐθεῖαν. Θαυμάζω, θαυμάζω στ᾿ ἀλήθεια τό μεγαλεῖόν σου.".

᾿Επίσης κάνα δυό τεύχη τῆς ᾿Ορθοδόξου Πνοῆς βρίσκονταν στό σπίτι μας. ᾿Από τότε θυμᾶμαι τήν ᾿Ορθόδοξο Πνοή. Γύρω στά 1956-57. Μικρός ἤμουν καί δέν καταλάβαινα πολλά. Κάποιοι ὅμως χαρακτηριοστικοί τίτλοι μοῦ ἔμεναν στό μυαλό. Τόν γνώρισα λοιπόν μέσα ἀπό τά ἔντυπά του. Θαύμαζα διά τά γραπτά του, ὅταν ὅμως τόν εἶδα γιά πρώτη φορά τό 1967 στά Γραφεῖα τῆς Βερατζέρου, θαύμασα γιά τό ἀσκητικό του παράστημα. ῏Ηταν κάτι συγκλονιστικό γιά μένα. ῎Ακουγα πολλά γι᾿ αὐτόν γιά τίς ἀγρυπνίες πού ἔκανε. Προπάντων μοῦ εἶχε μείνει ὅτι ἦταν πρώην γιατρός καί ἔγινε Κληρικός. ῞Οτι ἀγάπησε τήν ᾿Ορθοδοξία καί τάς ἅγιες παραδόσεις. ῞Οπως ἀργότερα ἀνεζήτησα καί βρῆκα τά τεύχη τῆς ᾿Ορθοδόξου Πνοῆς, εἶδα πώς πραγματικά εἶχε θερμό ζῆλο γιά τήν ᾿Ορθοδοξία. Μετέδιδε μέσα ἀπό τίς σελίδες της τόν ζῆλο γιά ἀγῶνα.

῎Εγραφε στό πρῶτο: "Εἶναι καιρός πλέον νά πνεύσῃ στόν πονεμένο αὐτόν τόπο πού ἄλλοτε ἐδροσίζετο ἀκατάπαυστα κάτω ἀπό τούς γηραιούς πλατάνους, τούς θαλερούς γίγαντας τῆς ᾿Ορθοδοξίας μας, εἶναι καιρός, λέμε, νά πνεύση ξανά, στόν ἱστορικό αὐτό τόπο ἡ ζωογόνος αὖρα μιᾶς "᾿Ορθοδόξου Πνοῆς". Καί συνέχιζε: "῏Ω θεία ᾿Ορθοδοξία, δέν θά σέ ἀρνηθοῦμε! Τά πιστά τέκνα σου θά ἁρπάξουν καί πάλιν τά ὅπλα καί θά τεθοῦν ὑπό τήν ἔνδοξον σημαίαν σου ἕτοιμα καί πάλιν νά δώσουν τό πᾶν γιά Σένα. Τό αἷμα μαρτύρων σου μή ξεχνᾶς, ὅτι εἶναι βαρειά κληρονομιά γιά μᾶς... Ναί ἡ ζωογόνος δύναμίς του ρέει ἀκόμα στούς ἀπογόνους των. ῎Οχι, οὐκ ἀρνησόμεθα'σου φίλη ᾿Ορθοδοξία, οὐκ ἀρνησόμεθά σου, θά μᾶς ἐπιτρέψῃς μέ ταπείνωση ν᾿ ἀναφωνήσωμεν κι᾿ ἐμεῖς μαζί μέ τόν σοφό Βρυέννιο. Αὐτή ἡ ἀγάπη του γιά τήν ᾿Ορθοδοξία, ὁ ἀγνός ζῆλός του καί τό ἀσκητικό του πνεῦμα προέτρεχε παντοῦ.

῞Οταν τόν συνήντησα γιά πρώτη φορά, περίμενα νά δῶ ἕναν ἱερέα, μέ φανταχτερή ἐμφάνισι, δέν μποροῦσα νά πιστέψω πώς αὐτός ἦταν ὁ π. ᾿Ιγνάτιος, ὁ πρώην σπουδαστής τῆς ῾Ιατρικῆς. ᾿Ενθυμοῦμαι, ὅτι μοῦ μίλησε σάν νά μέ γνώριζε χρόνια.

Μιά δεύτερη φορά πού εἶχα τήν εὐτυχία νά τόν συναντήσω καί νά τόν ἀκούσω ἦταν τό 1971, τήν Κυριακή τῆς Σταυροπροσκυνήσεως, στόν ἅγιο ᾿Ιωάννη τόν Πρόδρομο στό Ρούφ, αὐτή τήν φορά ὡς ὁμιλητή. Μοῦ ἔκανε τότε φοβερή ἐντύπωσι ὁ λόγος του. Πρώτη φορά εἶχα ἀκούσει τέτοιο δυνατό καί βαθύ σέ νοήματα λόγο. ῾Η ὁμιλία του ἐκείνη ἔμοιαζε σάν ἐγερτήριο σάλπισμα. ῎Ετσι μοῦ φάνηκε. ῞Οπως κατάλαβα τό νόημα τῶν ὁμιλῖῶν του ἦταν αὐτό πού ἔγραφε στήν ᾿Ορθόδοξη Πνοή. "Ποῦ θά ὁδηγηθοῦμε λοιπόν ἐάν ἀδρανήσωμεν; ᾿Αλλά ὄχι. Φθάνει πλέον. Καιρός νά ἐξυπνήσωμεν. ἐκ τοῦ ληθάργου καί νά δράξωμεν τά ὅπλα. ᾿Ιδού . ᾿Εμπρός στόν ἀγῶνα ὅλοι. Τό παράστημά του, ὅπως ἦταν ἀσκητικό, ἡ φωνή του σχεδόν σβυσμένη, λές καί ἔβγαινε ἀπό ἕναν ἄλλο κόσμο, τά λόγια του ὅμως ἦταν δυνατά πού συγκλόνιζαν. ῎Ημουν τότε πρωτοετής στό Πανεπιστήμιο. Εἶχα ἀκούσει μέχρι τότε πολλές ὁμιλίες, ἀλλ᾿ αὐτήν τήν ὁμιλία, τήν ἐχαρακτήρισα ἀνεπανάληπτη. Μοῦ ἔκαμε ἐντύπωσι ὁ πολύς κόσμος πού συγκεντρώθηκε, πού δέν ἦταν καθόλου συνηθισμένο τότε στόν χῶρό μας. ῏Ηταν μιά ἐπιβεβαίωση γιά μένα, γι αὐτό αὐτοῦ πού ἄκουα συχνά, ὅτι ὁ π. ᾿Ιγνάτιος παρά τό γεγονός, ὅτι δέν εἶχε τακτική ἐνορία εἶχε μαζί του τόν περισσότερο κόσμο. Εἶχε τήν ἀγάπη τοῦ κόσμου.

Αὐτή ἡ ὁμιλία σέ ἀνέβαζε πραγματικά στά ὕψη. ῎Εβλεπες ἕνα ταπεινό καί ἀπέριττο στήν ἐξωτερική ἐμφάνιση Κληρικό, πού τά λόγια σέ ἀνέβαζαν σέ πνευματικά ὕψη, σέ ἔκαμναν νά στέκης ἀνάμεσα στόν φθαρτό καί στό αἰώνιο. Μίλησε τότε ἀπ᾿ ὅτι θυμᾶμαι γιά τήν ματαιότητα τοῦ κόσμου, γιά τά φθαρτά καί τά αἰώνια, διά τήν ζωή τῶν ἁγίων πού ζοῦσαν τό παρόν καί προγεύονταν τό μέλλον, γιά τήν σημερινή κοινωνία, γιά τούς νεωτερισμούς. ῞Ολα αὐτά τά εἶχε συνδυάσει ἀριστοτεχνικά μέσα σέ ἕνα θέμα, μέ ἕνα χάρισμα λόγου πού τοῦ ἔδινε μία χροιά λογοτεχνική καί πολύ σαγηνευτική. Τά λόγια πού ἔλεγε τά ζοῦσε. ῎Εβγαιναν μέσα ἀπό τἠν καρδιά του. Μιλοῦσε μέ ἐνθουσιασμό, μέ πίστι, ἔμοιαζε σά νά σκίρταγε ὁλόκληρος, σάν νἀ ἕτοιμος νά πετάξῃ. ῞Ολα αὐτά θυμᾶμαι συγκλόνιζαν. Θυμᾶμαι μαζί μου τότε ἦταν καί ἔνα κοσμικό παιδί φοιτητής, πού ἐξέφρασε τόν θαυμασμό του γιά τήν ρητορική του δεινότητα. Εἶχε πράγματι πλούσια τήν δύναμη τοῦ λόγου πού ἄγγιξε καί ἀναμόχλευε καί τίς πιό ἀδιάφορες χριστιανικές συνειδήσεις.

Τά κήρυγμά του, ὅπως διεπίστωσα ἀκούοντας καί ἄλλες ὁμιλίες ἀπό κασσέττες, δέν ῆσαν μόνον βιώματα καί ἐμπειρίες ἐσωτερικές, ἀλλά μαρτυροῦσαν καί βαθειά παιδεία καί γνώση τῶν ἀσκητικῶν Πατέρων, τῶν βίων τῶν ῾Αγίων, τῆς ῾Αγίας Γραφῆς. ῾Η ζωή του καί ὁ λόγος του γενικῶς τοποθετούμενος μέσα στό γενικώτερο πλαίσιο τοῦ ὑπέρ τῆς ᾿Αληθείας ᾿Αγῶνος, ἐμ,φανίζει πολλές ἀναλογίες μέ τίς μορφές καί τή δράση ἀνδρῶν πού σέ κρίσιμες στιγμές ἀπεστάλησαν ἀπό τήν Πρόνοια τοῦ Θεοῦ , διά νά διασώσῃ τήν πνευματική ταυτότητα τοῦ λαοῦ μας.

῞Οταν ἤμουν στήν Κοίμησι (Καλλιθέα), ἄκουα τά πνευματοκοπαίδια του, νά μιλοῦν μέ τά καλύτερα λόγια γι᾿ αὐτόν. Αἰσθάνονταν ἀπορφανισμένα ἀπό τότε πού ἀπεδήμησε πρός Κύριον. ᾿Από τίς διηγήσεις των γνώρισα ἀκόμη πιό πολύ τό μεγαλεῖον τοῦ Κληρικοῦ καί δή τοῦ πνευματικοῦ Πατρός.

῞Οταν καμμιά φορά πήγαινα σέ ἀκριτικές περιοχές, ὅπως στήν Ξάνθη, στήν Κάλυμνο, νόμιζα ἀπό ὅσα μοῦ διηγοῦντο γιά τό πέρασμά του, πώς βρίσκονταν ἐκεῖ κοντά τους, ἀνάμεσά τους. Ζοῦσαν πολύ ἔντονα τήν παρουσία του. Τό πνεῦμά του τούς καθοδηγοῦσε καί τούς δυνάμεωνε. Γι᾿ αὐτό διεπίστωνα ἔτι καί ἔτι πώς αὐτό πού ἐλέγετο, ὅτι ἦταν ξακουστός καί ἀγαπητός σ᾿ ὅλη τήν ῾Ελλδα, δέν ῆταν ὑπερβολή, ἦταν μιά πραγματικότης.

Σήμερα θά ἀκούσουμε πολλές φορές πώς ὁ π. ᾿Ιγνάτιος ἦταν ἕνα ἀσκητής. Καί ἦταν πράγματι. Αὐτό διεπίστωνε ἐκεῖνος πού τόν συναντοῦσε ἔστω καί μιά φορά.Καί δέν τό διεπίστωνε μόνον ἐκεῖνος πού τόν .ἔβλεπε. Τό ἀσκητικό του πνεῦμα ἐφαίνετο καί μέσα ἀπό τά γραπτά του, τά ἄρθρα του, τά κείμενα πού ἐδημοσίευε καί κυκλοφοροῦσαν σέ ὅλα τήν ῾Ελλάδα, σέ ὅλη τήν Οἰκουμένη. ῎Αν ρίξουμε μιά ματιά σέ κείμενά του πού ἔχουν δημοσιευθῇ θά διαπιστώσουμε σέ ὅλα νά περνάει αὐτό τό πνεῦμα. Παντοῦ βλέπουμε νά περνάει τό μήνυμα πώς στήν ἄσκησι τοῦ χριστιανοῦ εἶναι τό πραγματικό νόημα καί ἡ οὐσία τῆς ᾿Ορθοδοξίας. Καί ἦταν τόσο χαριτωμένοι οἱ τίτλοι τους, ὅπως: " Η εὐλογημένη στράτα πού ἐβάδισεν ὁ Κύριός μας».

῎Εγραφε σέ ἕνα ἄρθρο του: "Εἶναι ἀλήθεια πώς ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι πολύ δύσκολα κατορθώνομεν νά συλλάβωμεν τό νόημα καί τήν οὐσία τῆς ᾿Ορθοδοξίας μας πού εἶναι ὅλως διόλου πνευματική. Ξεχνοῦμε ὅτι σκοπός της τελικός δέν εἶναι ἄλλος ἀπό τοῦ νά ἀνυψώσῃ τόν ἄνθρωπον ἀπό τήν γῆν αὐτήν εἰς τήν ὁποίαν κατ᾿ ἀνάγκη ζῇ γιά λίγο, πρός τόν οὐρανόν εἰς τόν ὁποῖον ὅμως θά ζήση αἰώνια. Μικρή ἅρα προετοιμασία πού ἀποτελεῖ τρόπον τινά καί πρόγευση τῆς μελλούσης ὁλοκληρωμένης πνευματικῆς ζωῆς εἶναι νά ἀρχίσουμε τήν πνευματική ζωή, ἔστω καί κατά μέρος, ἀπ᾿ αὐτήν ἐδῶ τήν ζωήν".

Καί συνεχίιζει:

"Πῶς ξεχνοῦμε λοιπόν τόν σκοπόν μας;...Δέν βλέπομεν τί λέγει τό Εὐαγγέλιον, τί λέει ὁ Κύριος, τί λένε οἱ ᾿Απόστολοί του, τί λένε οἱ Πατέρες τῆς ᾿Εκκλησίας; ῎Επαυσαν ποτέ νά κηρύττουν τήν ἀνάγκην τῆς ἀπονεκρώσεως τῆς σάρκας διά νά ἐπικρατήσῃ τό πνεῦμα; Κάθε ἄλλο! Δέν ἀφήνουν εὐκαιρία πού νά μή τό διακηρύξουν μέ ὅλην των τήν δύναμιν. ῾Ο μεγάλος ᾿Απόστολος, ὁ βαθύς ἑρμηνευτής τῶν λόγων τοῦ Κυρίου, δέν παύει νά τονίζῃ εἰς τάς ἐπιστολάς του. Οὕτω γράφει π.χ. πρός τούς Γαλάτας: "Λέγω δέ πνεύματι περιπατεῖτε καί ἐπιθυμίαν σαρκῶς οὐ μή τελέσητε. ῾Η γάρ σάρξ ἐπιθυμεῖ κατλα τοῦ Πνεύματος, τό δέ πππΠνεῦμα κατά τῆς σαρκός. Ταῦτα δέ ἀντίκεινται ἀλλήλοις" (Γαλ. ε, 16-17).

Καί ἰδού πώς τό ἐρμηνεύει στήν συνέχεια καί ἀσφαλῶς καί πῶς τό ἐβίωνε: "῾Υπάρχει, ἀδέλφιά μου ἀγαπητά, ἕνας νόμος, ἕνας νόμος ἀπαράβατος στόν χριστιανισμό πού ὁ ἴδιος ὁ Παῦλος καθώς βλέπομεν μᾶς τόν καθορίζει: «Ἡ σάρξ ἐπιθυμεῖ κατά τοῦ Πνεύματος".. ῞Οσον δηλαδή ἐπικρατεῖ μέσα μαςτό ὑλικόν φρόνημα, γινώμαστε ὑλόφρονες, χονδροειδεῖς ὑλισταί. Καί ἀντιστρόφως ῞Οσον ζῶμεν πνευματικήν ζωήν , τόσον ἐξαυλωνόμαστε καί ἀγόμεθα ἀπό τό πνεῦμα τοῦ Θεοῦ".

Καί ἀλλοῦ πάλιν γράφει: "᾿Ας μή γελοιώμαστε εὐλογημένοι χριστιανοί! ῎Αλλη λύσις ἐκτός ἀπό αὐτήν δέν ὑπάρχει. ῎Αλλο Εὐαγγέλιον ἐκτός αὐτοῦ πού μᾶς ἄφησαν οἱ μαθηταί τοῦ Κυρίου μας δέν ἔχομεν. Αὐτοί πού φκιάχνουν ἰδικά τους Εὐαγγέλια καί λένε ὅτι τούς συμφέρει κατά πῶς αἱ ἐπιθυμίαι των τούς διδάσκουν, ε ἶναι βέβηλοι καί ἱερόσυλοι, οἰκτρά ὄργανα τοῦ σατανᾶ πού προσπαθοῦν νά παρασύρουν καί ἐμᾶς στόν ἀμαρτωλό τους κατήφορο".

Σ᾿ αὐτό τό θέμα χρησιμοποιεῖ πολύ τά λόγια τοῦ ᾿Αποστόλου Παύλου:

Καί πάλιν εἰς τήν πρός Κολοσαεῖς δέν διστάζει ὁ τολμηρός ἀυτός ᾿Απόστολος, ὁ γἰγας τοῦ Πνεύματος" μέ ἐκφράσεις πού θά προκαλέσουν σήμερα ἐπανάστασιν νά τούς πῆ: "ἀπεθάνετε γάρ". \» Τά ἄνω φρονεῖτε μή τά ἐπί τῆς γῆς".

Σταματάω ἐδῶ, λέγοντας πώς ὁ π. ᾿Ιγνάτιος δέν θαύμαζε μόνο τόν ᾿Απόστολο Παῦλο πού ἀνέφερα πρίν, ἀλλά καί τούς μεγάλους ἀσκητάς. Καί τούς μάρτυρας. Καί προσπαθοῦσε ὅλους αὐτούς νά τούς μιμηθῇ.

πηγή: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΘΗΣΑΥΡΙΣΜΑΤΑ
Νοέμβριος 2006
 

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΝΑΥΠΑΚΤΟΥ ΙΕΡΟΘΕΟΣ, Η Β' Βατικανή Σύνοδος και η νέα θεολογία και η νέα εκκλησιολογία τηςΘεολογία

ΣΧΟΛΙΑ ΕΠΙ ΜΙΑΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΤΕΙ Η Β' Βατικανή Σύνοδος και η νέα θεολογία και η νέα εκκλησιολογία τηςΘεολογία Τετάρτη, 03 Δεκεμβρίου, 2014 | 12:18

ΚείμενοΙΕΡΟΘΕΟΣ Μητροπολίτης ΝαυπάκτουΦωτογραφίεςαρχειο

Η Β' Βατικανή Σύνοδος και η νέα θεολογία και η νέα εκκλησιολογία της του Σεβ. Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιεροθέου

Στις ημέρες μας γίνεται πολύς λόγος για την εκκλησιολογία, δηλαδή για το τί είναι Εκκλησία, ποιά είναι τα μέλη της Εκκλησίας, σε αναφορά με την σχέση μεταξύ της Ορθοδόξου Εκκλησίας και των ετεροδόξων, καθώς επίσης γίνεται πολύς λόγος για την λεγομένη Βαπτισματική θεολογία, που ερευνά το Βάπτισμα των ορθοδόξων και των ετεροδόξων για να βρεθούν τα κοινά σημεία μεταξύ τους.

Τα θέματα αυτά συσχετίζονται μεταξύ τους, γιατί οι οικουμενιστές προσπαθούν να προσδιορίσουν την ενότητα μεταξύ του Χριστιανισμού μέσα από την προοπτική της Βαπτισματικής θεολογίας, που σημαίνει ότι θέτουν ως βάση της ενότητας της Εκκλησίας το Βάπτισμα και ουσιαστικά αυτό είναι «η αρχή της περιεκτικότητας», γιατί προσπαθούν να δουν τα κοινά σημεία της ενότητας μεταξύ των Ομολογιών. Μέ αυτόν τον τρόπο δεν θέτουν ως βάση της ενότητας της Εκκλησίας την πίστη συνδυασμένη με τα Μυστήρια, αλλά θέτουν ως βάση το Βάπτισμα, το οποίο αποδεσμεύουν από την αποκεκαλυμμένη πίστη και από τα άλλα Μυστήρια, ιδιαίτερα το Μυστήριο της θείας Ευχαριστίας.

Για τα δύο αυτά θέματα, ήτοι την εκκλησιολογία και την Βαπτισματική θεολογία, έγινε συζήτηση στην Β' Βατικανή Σύνοδο (1962-1965) και ελήφθησαν αποφάσεις που αποτελούν την νέα εκκλησιολογική θέση των «Ρωμαιοκαθολικών» με την έκδοση δύο διαταγμάτων, το ένα περί Εκκλησίας και το άλλο περί Οικουμενισμού. Μέ αυτά τα διατάγματα-αποφάσεις υποστηρίζεται ότι υπάρχουν Μυστήρια και εκτός των ορίων της Εκκλησίας τους.

Το περίεργο, όμως, είναι ότι υπάρχουν ορθόδοξοι θεολόγοι, οι οποίοι εμπνέονται από τις αποφάσεις της Β' Βατικανής Συνόδου και θεωρούν ότι η Σύνοδος αυτή επέστρεψε στις πηγές της πίστεως, αλλά και υποστηρίζουν ότι, και από πλευράς ορθοδόξου θεολογίας, υφίστανται Μυστήρια και εκτός της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Όμως, και τα δύο αυτά ζητήματα είναι εκτροπή από την ορθόδοξη πίστη και την θεολογία των Πατέρων της Εκκλησίας και όλης της εκκλησιαστικής συνειδήσεως, όπως εκφράσθηκε δια μέσου των αιώνων.

Πρόσφατα εκδόθηκε μια σημαντική διατριβή με τίτλο «Η εκκλησιολογική αναθεώρηση της Β' Βατικανής Συνόδου, μία ορθόδοξη διερεύνηση του Βαπτίσματος και της Εκκλησίας κατά το Διάταγμα περί Οικουμενισμού». Η διατριβή αυτή εκπονήθηκε από τον Πρωτοπρεσβύτερο π. Πέτρο Χίρς, κατατέθηκε στην Θεολογική Σχολή Θεσσαλονίκης και υποστηρίχθηκε από τον καθηγητή Δημήτριο Τσελεγγίδη. Πρόκειται για μια άκρως επιστημονική διατριβή, ακραιφνώς ορθόδοξη και ομολογιακή, γραμμένη με γνώση των πηγών και των βοηθημάτων, με επιστημονική μέθοδο ερεύνης του θεματος. Η διατριβή εκδόθηκε από τις εκδόσεις Uncut Mountain Press. (Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να την προμηθευτούν από τα βιβλιοπωλεία «Γρηγόρης» και «Περιβόλι της Παναγίας».)

Στην συνέχεια θα υπογραμμισθούν μερικά απαραίτητα σημεία προκειμένου να αναγνωσθή αυτή η διατριβή από τους ορθοδόξους Χριστιανούς, οι οποίοι εν πολλοίς δεν ασχολούνται με τέτοια σοβαρά θεολογικά και εκκλησιολογικά ζητήματα, που σημαίνει ότι δεν ενεργοποιούν την ορθόδοξη αυτοσυνειδησία τους. Αυτό συνιστά πνευματική ύπνωση, με άμεσες συνέπειες στην Ορθόδοξη Εκκλησία και τελικά στην σωτηρία των μελών της.

1. Το περιεχόμενο της διατριβήςΗ επιστημονική αυτή μελέτη αρχίζει με τον πρόλογο, στον οποίο εντοπίζεται η προσοχή των θεολόγων –οι οποίοι ασχολούνται με την οικουμενική κίνηση– στο Βάπτισμα, το οποίο τέθηκε ως βάση για την χριστιανική ενότητα. Επισημαίνεται δε ότι με την Β’ Βατικανή Σύνοδο αναγνωρίσθηκαν η εγκυρότητα και η αποτελεσματικότητα «τού μη Ρωμαιοκαθολικού Βαπτίσματος» και η ήδη υπάρχουσα εκκλησιαστική ενότητα όλων των Χριστιανών, αν και είναι ατελής, επειδή δεν αναγνωρίζουν ως υπερτάτη αρχή τον Πάπα.

Η μελέτη αυτή εντοπίζει τις ιστορικές και θεολογικές αντιφάσεις που υπάρχουν στο διάταγμα της Συνόδου περί του Οικουμενισμού, με βάση και την πατερική και θεολογική θεώρηση του θέματος, και δερευνάται αν η Β’ Βατικανή Σύνοδος αντιπροσωπεύη μια επιστροφή στις πηγές. Τελικά, ο συγγραφεύς υποστηρίζει ότι όχι μόνον δεν επέστρεψε η Σύνοδος αυτή στις πηγές αλλά και παρήγαγε μια νέα θεολογία και εκκλησιολογία.

Στην εισαγωγή αναλύεται το ιστορικό και θεολογικό πλαίσιο της Β' Βατικανής Συνόδου. Η Σύνοδος αυτή χαρακτηρίσθηκε ως η 21η Οικουμενική Σύνοδος για τους Ρωμαιοκαθολικούς, η οποία εξαγγέλθηκε από τον Πάπα Ιωάννη XXIII την 25η Ιανουαρίου 1959. Η πρώτη συνεδρίασή της έγινε την 11η Οκτωβρίου 1962 και η τελευταία την 8η Δεκεμβρίου 1965 και μεταξύ αυτών των ημερομηνιών πραγματοποίησε 178 συνεδριάσεις.

Καρπός της Συνόδου αυτής ήταν τέσσερα δογματικά συντάγματα, εννέα διατάγματα και τρεις διακηρύξεις. Στην διατριβή αναλύεται και κρίνεται το πέμπτο κατά σειρά από τα δεκαέξι Συνοδικά θεσπίσματα, που είναι το διάταγμα περί του Οικουμενισμού, το οποίο επικυρώθηκε την 21η Νοεμβρίου 1964 και εξαγγέλθηκε την ίδια ημέρα από τον Πάπα ... VI. Επίσης, αυτό το διάταγμα εξετάζεται παράλληλα με το διάταγμα περί Εκκλησίας.

Γίνεται μια ιστορική διαδρομή του θέματος και παρουσιάζονται οι δύο βασικές αντιλήψεις που κυριαρχούσαν έως τότε μεταξύ των Ρωμαιοκαθολικών. Η πρώτη ήταν η ασυμβίβαστη πολεμική στάση έναντι της Οικουμενικής κίνησης και η δεύτερη ήταν η αναζήτηση μιας νέας προσέγγισης του θέματος αυτού, με μια «νέα εκκλησιολογία», με «επιστροφή στις πηγές» «μέ σαφή οικουμενική προοπτική».

Το κύριο μέρος της διατριβής χωρίζεται σε δύο μεγάλα μέρη.
Το πρώτο έχει τίτλο «Σημεία-κλειδιά στην ιστορική ανάπτυξη της Ρωμαιοκαθολικής διδασκαλίας περί Βαπτίσματος και Εκκλησίας» με επί μέρους κεφάλαια, όπως το Βάπτισμα ως η βάση νέας Οικουμενικής αδελφότητας η προ της Συνόδου διδασκαλία: μία έκφραση «μυστηριακού μινιμαλισμού» μυστηριακός μινιμαλισμός και πληρότητα συνέχεια και ασυνέχεια: οι βαθύτερες ρίζες της μυστηριακής θεολογίας στον ιερό Αυγουστίνο η ακινάτεια ρήξη με τον Αυγουστίνο περί του βαπτίσματος εκτός Εκκλησίας τί σημαίνει «μέλος της Εκκλησίας» Congar, ιερός Αυγουστίνος και η διαμόρφωση της νέας Εκκλησιολογίας παράκαμψη της Mystici Corporis: το άνοιγμα του καρδιναλίου Bea τις παραμονές της Συνόδου.

Το δεύτερο μέρος φέρει τον τίτλο «Το Βάπτισμα και η Εκκλησία κατά το Διάταγμα περί Οικουμενισμού, Unitatis Redintegratio» (UR), στο οποίο αναλύεται η συγκεκριμένη απόφαση της Β' Βατικανής Συνόδου περί Οικουμενισμού και Εκκλησίας. Στο μέρος αυτό παρατίθενται έξι κεφάλαια, μέσα στα οποία διαρθρώνονται διάφορα επί μέρους θέματα. Τα κεφάλαια μετά την Εισαγωγή είναι: το Βάπτισμα και η ενότητα της Εκκλησίας στο UR η διάκριση του Πνεύματος στο UR Communio: η νέα οικουμενική αντίληψη και κατευθυντήρια έννοια Πληρότητα, ενότητα και ταυτότητα της Εκκλησίας Βάπτισμα και ενότητα της πίστεως Ressourcement (επιστροφή στις πηγές) ή Αναθεώρηση;

Στο τέλος της διατριβής παρατίθενται περίληψη, επίλογος, παράρτημα, όπου υπάρχει το Διάταγμα περί Οικουμενισμού, Unitatis Redintegratio και βιβλιογραφία.

Η διατριβή αυτή, όπως φαίνεται από την παράθεση μόνον των τίτλων των κεφαλαίων και των υποδιαιρέσεών τους, αλλά, κυρίως, από την ανάγνωση του περιεχομένου, είναι σημαντική, προσφέρει μια νέα γνώση στο ευρύτερο αναγνωστικό κοινό, ακόμη και σε Κληρικούς και θεολόγους, που πολλοί από αυτούς κυριαρχούνται από την ποιμαντική δράση της Εκκλησίας και δεν παρακολουθούν τα τεκταινόμενα στον ετερόδοξο και διαχριστιανικό κόσμο. Γι’ αυτό και πρέπει να διαβασθή από όλους όσοι έχουν ευθύνη για τα ορθόδοξα εκκλησιαστικά πράγματα, αλλά και όλους τους ορθοδόξους Χριστιανούς που αγωνιούν για την ορθόδοξη πίστη και ομολογία, επιθυμούν να ενεργοποιήται η ορθόδοξη αυτοσυνειδησία τους και θέλουν να παραμείνουν σταθεροί στην ορθόδοξη πατερική παράδοση.

2. Βασικές θέσεις της διατριβήςΔεν είναι εύκολο σε μια γενική παρουσίαση αυτής της σημαντικής διατριβής να παρουσιασθούν τα κεντρικά σημεία της που μας ενδιαφέρουν από πλευράς Ορθοδόξου Εκκλησίας και θεολογίας. Απλώς θα τονισθούν τα πλέον απαραίτητα σημεία τα οποία θα ερεθίσουν τον αναγνώστη στην πληρέστερη ανάγνωσή της.

α) Είναι βασική διδασκαλία της αρχαίας ενωμένης Εκκλησίας, πράγμα που αποδέχεται η Ορθόδοξη Εκκλησία, ότι δεν υπάρχουν Μυστήρια εκτός της Εκκλησίας. Η Εκκλησία είναι το Σώμα του Χριστού και κοινωνία θεώσεως, μέσα στην Εκκλησία ο άνθρωπος γεύεται του μυστηρίου της εν Χριστώ οικονομίας, και όποιος απομακρύνεται από την Εκκλησία, είτε με την αίρεση είτε με το σχίσμα, δεν δέχεται την δωρεά της θείας οικονομίας. Γενικά, συμπίπτουν τα κανονικά με τα χαρισματικά όρια στην Εκκλησία .

Για το θέμα αυτό στην συγκεκριμένη διατριβή μνημονεύεται η σχετική ομόφωνη διδασκαλία των Αποστόλων και των Πατέρων της Εκκλησίας, όπως του Αποστόλου Παύλου, του αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, του αγίου Κυπριανού Καρχηδόνος, του αγίου Ιγνατίου του Θεοφόρου, του αγίου Ειρηναίου Επισκόπου Λουγδούνου, του Μεγάλου Αθανασίου, του Μεγάλου Βασιλείου, του Κλήμεντος Αλεξανδρείας, του αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, του αγίου Κυρίλλου Ιεροσολύμων, του αγίου Μαξίμου του Ομολογητού, του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, του ιερού Νικολάου Καβάσιλα κλπ., όπως και οι ερμηνευτικές αναλύσεις διαφόρων συγχρόνων θεολόγων.

Οι Πατέρες της Εκκλησίας δέχονταν μια οικονομία και ασκούσαν μια επιείκεια για τους σχισματικούς και αιρετικούς που μετανοούσαν, αλλ ουδέποτε χώρισαν την μυστηριακή θεολογία από την εκκλησιολογία . Δεν αναγνώριζαν το Μυστήριο του Βαπτίσματος που γινόταν έξω από την Εκκλησία, αλλά ρύθμιζαν με οικονομία τον τρόπο εισδοχής των αιρετικών και σχισματικών στην Εκκλησία.

Στά κείμενα του Μεγάλου Βασιλείου διασώζεται η πρακτική της αρχαίας Εκκλησίας να δέχωνται ορισμένες ομάδες αιρετικών στην Εκκλησία με τον σκοπό την συνένωσή τους, την ενότητα και την κοινωνία τους με την Εκκλησία, και όχι με την προοπτική της αναγνωρίσεως κάποιων «αντικειμενικών» Μυστηρίων στους αιρετικούς .

β) Ο ιερός Αυγουστίνος, αντιμετωπίζοντας τους Δονατιστές, αποστασιο-ποιήθηκε από την κοινή έως τότε παράδοση των Πατέρων και υποστήριξε την άποψη ότι έξω από την Εκκλησία, δηλαδή στους αιρετικούς και τους σχισματικούς, υπάρχουν έγκυρα Μυστήρια, αλλά αυτά στερούνται της Χάριτος του Αγίου Πνεύματος. Κατά τον Αυγουστίνο, από την στιγμή που χρησιμοποιείται νερό και προφέρονται τα «λόγια του Ευαγγελίου», η δύναμη του μυστηρίου παραμένει σε λανθάνουσα μορφή στο σημείο (sacrament) και επομένως είναι έγκυρο, αλλά αναποτελεσματικό. Έτσι, ο ιερός Αυγουστίνος έκανε την διάκριση μεταξύ της «εγκυρότητας» και της «αποτελεσματικότητας» του Βαπτίσματος ή την διαφορά μεταξύ του sacramentum (τού ιδίου του μυστηρίου) και του res sacramentri (τής αποτελεσματικότητάς του ή της χρησιμότητάς του).

γ) Ο σχολαστικός θεολόγος Θωμάς Ακινάτης τον 13ο αιώνα διαμόρφωσε διαφορετικά τις απόψεις του ιερού Αυγουστίνου για τον λεγόμενο «Βαπτισματικό χαρακτήρα» του Μυστηρίου του Βαπτίσματος των εκτός της Εκκλησίας σχισματικών και αιρετικών. Για τον Θωμά τον Ακινάτη, το Βάπτισμα των εκτός της Εκκλησίας σχισματικών και αιρετικών όχι μόνον είναι έγκυρο, αλλά και «ο Βαπτισματικός χαρακτήρας παράγει πνευματικά αποτε-λέσματα και "σφραγίζεται" πάνω στην ψυχή όλων εκείνων, οι οποίοι είναι έγκυρα βαπτισμένοι». Αυτό σημαίνει ότι αρχίζει να δημιουργήται η θεωρία ότι το Άγιον Πνεύμα είναι παρόν και επενεργεί και εκτός της Εκκλησίας, στα Μυστήρια των σχισματικών και αιρετικών.

Η θεωρία αυτή του Θωμά του Ακινάτη επέδρασε στις αποφάσεις της Συνόδου της Φλωρεντίας τον 15ο αιώνα, η οποία διδάσκει ότι με το Βάπτισμα «όλοι γινόμαστε μέλη του Χριστού και του Σώματος της Εκκλησίας» και το αληθινό Βάπτισμα μεταδίδεται όχι μόνον από ιερέα, αλλά και από λαϊκό μέλος –άνδρα και γυναίκα– ακόμη και από ειδωλολάτρη και αιρετικό, αρκεί να τηρήται ο τύπος του Βαπτίσματος και αυτός που κάνει αυτήν την πράξη «νά έχει την πρόθεση να κάνει ό,τι κάνει η Εκκλησία».

δ) Η μεταγενέστερη θεολογία των Παπικών πάνω στο θέμα αυτό διατυπώθηκε στην διδασκαλία του Πάπα Πίο XII και συγκεκριμένα στην εγκύκλιο του Mystici Corporis Christi το 1943, της οποίας το περιεχόμενο ήταν ότι, καίτοι αναγνωρίζεται η ύπαρξη Χριστιανών έξω από την «Καθολική Εκκλησία», εν τούτοις δεν χαρακτηρίζονται «πραγματικά και αληθινά» μέλη της Εκκλησίας και βεβαίως «ούτε μπορούν να ζουν την ζωή του δικού της Αγίου Πνεύματος». Αυτές οι απόψεις «συνάδουν με την Αυγουστίνεια εκκλησιολογία, όπως εκφράσθηκε στον ύστερο Μεσαίωνα».

Η διδασκαλία αυτή αναδιατυπώθηκε το έτος 1949 μέσα στην προοπτική ότι έξω από την Εκκλησία (εννοεί τον Παπισμό) δεν υπάρχει σωτηρία, το γνωστό αξίωμα extra ecclesiam nullus salus, αλλά δίνεται η δυνατότητα στον μη Ρωμαιοκαθολικό να ενωθή με την Εκκλησία χωρίς να είναι μέλος της.

ε) Διάφοροι, όμως, θεολόγοι άρχισαν να αποστασιοποιούνται από αυτήν την άποψη και ανέπτυξαν την αρχή ότι το Μυστήριο του Βαπτίσματος υπάρχει και στους ετεροδόξους και παράγει εκκλησιαστικά αποτελέσματα. Έτσι, προετοίμασαν το έδαφος ώστε από την «αποκλειστικότητα» της παπικής εγκυκλίου Mystici Corporis Christi να φθάσουν στην «περιεκτικότητα» των αποφάσεων της Β' Βατικανής Συνόδου, η οποία παρουσίασε μια «ενωμένη εκκλησιολογία και Βαπτισματική θεολογία, που θα συμπεριλάμβανε τους χωρισμένους αδελφούς», οπότε το Βάπτισμα να καθορίζη τα όρια της Εκκλησίας με την έννοια ότι όπου «υπάρχει έγκυρο Βάπτισμα, εκεί υπάρχει και το σώμα του Χριστού». Αυτό έγινε για να υποστηριχθή η συμμετοχή του «Ρωμαιοκαθολικισμού» στην Οικουμενική κίνηση και να γίνη το άνοιγμα προς τους ετεροδόξους, ότι δηλαδή οι μη Ρωμαιοκαθολικοί Χριστιανοί δυνάμει του Βαπτίσματός τους συμμετέχουν σε διαφορετικά επίπεδα στην ζωή της Εκκλησίας.

στ) Μέσα στην προοπτική αυτή συνεκλήθη η Β' Βατικανή Σύνοδος, στην οποία κύριοι πρωταγωνιστές ήταν ο θεολόγος Yves Congar και ο καρδινάλιος Augustin Bea, οι οποίοι ήταν και οι κύριοι διαμορφωτές των αποφάσεων στην Β' Βατικανή Σύνοδο και της συγκρότησης της νέας θεολογίας και της νέας εκκλησιολογίας.

Η Β' Βατικανή Σύνοδος παρουσιάζεται ως μια Σύνοδος μεταρρυθμιστική, που επέστρεψε στις πηγές της πίστεως και της εκκλησιαστικής ζωής, όμως, όταν κανείς μελετήση τις αποφάσεις της από πλευράς ορθοδόξου, θα διαπιστώση ότι είναι μια αναθεωρητική Σύνοδος που δημιούργησε μια νέα θεολογία και νέα εκκλησιολογία, άγνωστη στην κοινή πατερική παράδοση, αλλά και την παράδοση και αυτών των ιδίων των Λατίνων.

Η Σύνοδος αυτή υποστήριξε την άποψη ότι η Εκκλησία της Ρώμης δεν είναι η ολότητα του Σώματος του Χριστού, αλλά ένα μέρος του και ότι υπάρχουν, έστω και με ατελή μορφή, Εκκλησίες και εκτός της Εκκλησίας τους. Γίνεται φανερόν ότι η Σύνοδος αυτή αποδεσμεύθηκε από την άποψη ότι η Εκκλησία του Χριστού ταυτίζεται με την «Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία», όπως διατυπωνόταν στις Παπικές εγκυκλίους, και αντικαταστάθηκε με την δήλωση ότι «η Εκκλησία του Χριστού subsistit in -ενυπάρχει στην Καθολική Εκκλησία». Από την φράση η Εκκλησία του Χριστού είναι η Καθολική Εκκλησία έφθασαν στο ότι η Εκκλησία του Χριστού ενυπάρχει στην Καθολική Εκκλησία. Αυτό σημαίνει ότι όλοι όσοι βαπτίσθηκαν «εντός ή εκτός της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας», «έχουν ενσωματωθεί στον Χριστό και την Εκκλησία Του» και έτσι «θεωρούνται ότι έχουν βαπτισθεί στο ένα και μοναδικό σώμα και έτσι έχει αναπτυχθεί μεταξύ τους ένας μυστηριακός δεσμός, μία ενότητα εν Χριστώ», καίτοι υπάρχουν ατέλειες, διότι οι εκτός της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας δεν αναγνωρίζουν ακόμη τον Πάπα. Όταν, όμως, θα αναγνωρίσουν την παγκόσμια αρχή και εξουσία του Πάπα, τότε θα αποκτήσουν και αυτοί την τέλεια κοινωνία με την Εκκλησία, θα παύσουν, δηλαδή, να είναι ατελείς.

3. Η νέα θεολογία και η νέα εκκλησιολογία Από τα προηγούμενα φαίνεται ότι η Β' Βατικανή Σύνοδος δημιούργησε μια νέα εκκλησιολογική θεωρία, με επιρροή της Οικουμενικής κινήσεως, και η οποία έχει τρία χαρακτηριστικά γνωρίσματα. Το πρώτο γνώρισμα είναι η διακήρυξη της «οικουμενικής αδελφότητας Χριστιανών» και μάλιστα «η αδελφοσύνη έχει μυστηριακό χαρακτήρα», γίνεται δε λόγος για «Εκκλησίες και Εκκλησιαστικές κοινότητες» που είναι φορείς Χάριτος και έχουν «μέσα σωτηρίας». Το δεύτερο χαρακτηριστικό γνώρισμα είναι ότι εγκατέλειψε την έως τότε «αποκλειστική ταύτιση της Εκκλησίας του Χριστού και της Ρωμαιο-καθολικής Εκκλησίας» και υποστήριξε ότι η μία και Μόνη Εκκλησία του Χριστού είναι παρούσα έστω και ατελώς και στις εκτός της «Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας» εκκλησιαστικές κοινότητες. Τρίτο βασικό χαρακτηριστικό γνώρισμα είναι ότι μεταξύ των βαπτιζομένων υπάρχει μια θεμελιώδης ενότητα, η κοινωνία communio, «η communio εκκλησιολογία, η ευχαριστιακή κοινωνία», «εις τύπον της εικόνας της Τριάδος, εις τύπον της τριαδικής communio».

Έτσι, διαμορφώθηκαν τέσσερα επίπεδα μιας πυραμίδας, ήτοι η αναγνώριση του Βαπτίσματος των σχισματικών και αιρετικών, η αναγνώριση της ενεργείας του Αγίου Πνεύματος μεταξύ των σχισματικών και αιρετικών, η αναγνώριση της Una Sancta, της Μίας Εκκλησίας που συγκροτείται «από την Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία και από τις κοινότητες των σχισματικών και αιρετικών».

Ο σκοπός της αποφάσεως της Συνόδου αυτής ήταν εκσυγχρονιστικός και ποιμαντικός, αλλά και να οδηγηθούν οι Ρωμαιοκαθολικοί στην οικουμενική κίνηση.

Στην συνέχεια θα εντοπισθούν μερικά από τα σημεία της νέας αυτής θεολογίας και της νέας εκκλησιολογίας που καθόρισε η Β’ Βατικανή Σύνοδος.

TAGS: Β ΒΑΤΙΚΑΝΗ ΣΥΝΟΔΟΣ, ΒΑΠΤΙΣΜΑ, ΔΙΑΛΟΓΟΣ, , ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΝΑΥΠΑΚΤΟΥ ΙΕΡΟΘΕΟΣ,

Πνευματικοί Διάλογοι με τον Ρουμάνο ησυχαστή π. Ηλίε Κλεόπα. Ένατη συνομιλία (ερωτ. 253 -254)

253.  Ποια είναι ή άσκησης καί ποιοι οι πειρασμοί τον ερημίτου ασκητού;

Ή άσκησης του έρημίτου ησυχαστού είναι ή ακατάπαυστη προσευχή, πού συνοδεύεται από την νηστεία. Ή προσευχή καί ή νηστεία είναι τα δύο προστατευτικά όπλα του ησυχαστού, οί δύο πτέρυγες με τίς όποιες ανεβαίνει μέχρι τον θρόνο του Θεού.
Ό ερημίτης πρέπει να είναι μία άσβεστη λαμπάδα αδιάλειπτου προσευχής. Εάν μένεις στην έρημο για ησυχία, ψυχαγωγία ή σπουδές ουδέποτε θα σε πολεμήση ό διάβολος. Άλλα όταν πεις ότι μένεις για τον Κύριο, αρχίζεις να προσεύχεσαι καί να νηστεύεις, τότε θα δεις πώς θα σε πολεμήση ό διάβολος.
Λέγει το Γεροντικό για ένα ησυχαστή, ό όποιος επήγε στην έρημο καί κάποτε του φανερώθηκε ό διάβολος με την μορφή του ανθρώπου καί του είπε: «Γιατί ήλθες εδώ;» «Για τον Θεό», απάντησε αυτός. Τότε άρχισε ό διάβολος να τον πολεμά με κάθε είδους πειρασμούς για να τον δίωξη από την έρημο.
Γιατί με πολεμάς έτσι; Ρώτησε ό ερημίτης τον διάβολο. «αφού ήσουν βλάκας καί μου είπες γιατί μένεις εδώ  διότι εγώ δεν γνώριζα Τι έκανες εδώ. Πολλοί άνθρωποι μένουν στην έρημο, αλλά δεν προσεύχονται, ούτε νηστεύουν. Εγώ με αυτούς δεν έχω καμία απασχόληση».

Όποτε λοιπόν, όποιος θέλει να έλθει στο μοναστήρι ή να αναχώρηση για την ησυχία, πρέπει να προσεύχεται πολύ καί να νηστεύει κατά την δύναμη του. Διαφορετικά γελάει ό διάβολος με αυτόν. Όσο περισσότερο επιμένει ό μοναχός στην προσευχή άλλο τόσο καί προοδεύει πνευματικά.
 Ό άγιος Ιωάννης ό Χρυσόστομος, λέγει σχετικά με αυτά: «Ή δύναμις του βασιλέως φαίνεται στα πολλά όπλα, ενώ ή δύναμις του έρημίτου στην πολλή προσευχή». Ενώ οί πειρασμοί με τους οποίους μάχεται ό ησυχαστής είναι οί εξής: Ή άκηδία, ό ύπνος, οί νυκτερινές φαντασίες, ό πόλεμος της πορνείας, ή οργή, ό φόβος, ή υπερηφάνεια, ή κενοδοξία καί άλλοι.

254. Πάτερ Κλεόπα, τον ρώτησε κάποιος μαθητής του, είναι υποχρεωμένος ό μοναχός να προσφέρει υλική ελεημοσύνη;

 Γιατί όχι. Κάθε μοναχός έχει καθήκον να κάνη ελεημοσύνη στους πτωχούς από ότι έχει, ενδύματα, χρήματα, τρόφιμα. Ακόμη καί αυτός που ζει στην έρημο έχει καθήκον να ανοίγει την πόρτα του στους πτωχούς, να τους δίνη παξιμάδι καί ένα ακόμη ποτήρι νερό.
Μόνο αυτός πού ζει τελείως απομονωμένος στα βάθη των ορέων καί στερείται όλων των αναγκαίων της ζωής, δεν του ζητείται να κάνη ελεημοσύνη. Δεν ακούμε Τι λέγει ό άγιος Ισαάκ ό Σύρος; «Μοναχός πού δεν κάνει ελεημοσύνη ομοιάζει με το καταραμένο καί άκαρπο δένδρο...».
Ιδιαίτερα σήμερα πού ό μοναχός έχει όλα τα αναγκαία να κάνη το κατά δύναμη, χωρίς τσιγγουνιά για να μη πέση στον γκρεμό της απώλειας. Αλίμονο στους μοναχούς πού είναι τσιγκούνηδες καί δεν ελεούν τους πτωχούς, διότι τους ετοιμάζεται μεγάλη τιμωρία.
Υπάρχουν μοναχοί πού δεν δίνουν τίποτε σε πτωχούς καί τους απομακρύνουν μάλιστα από τα κελιά τους. Αυτοί πού υποσχέθηκαν να ζήσουν πτωχοί, αγαπούν μερικές φορές τα χρήματα καί τα υλικά αγαθά περισσότερο από τους λαϊκούς.

Εκδόσεις Ορθόδοξος Κυψέλη 1980

Πηγή στο διαδίκτυο - Ἐπιμέλεια κειμένου   Αναβάσεις

________________________________________________

Τό κείμενο προέρχεται ἀπό τά ἀρχεῖα τοῦ πατρός Δαμασκηνοῦ Γρηγοριάτου, τόν ὁποῖον καί εὐχαριστοῦμε θερμά γιά τήν παραχώρηση τῶν ἀρχείων, ὅπως ἐπίσης εὐχαριστοῦμε καί τόν γέροντα τῆς Μονῆς Ὁσίου Γρηγορίου πατέρα Γεώργιο Καψάνη γιά τήν εὐλογία καί τήν ἄδεια δημοσίευσης.

Διαβάστε τα υπόλοιπα πατώντας  Πνευματικοί Διάλογοι με τον Ρουμάνο ησυχαστή π. Ηλίε Κλεόπα